Soru

Zorluk: ZorAsit-Baz Tepkimeleri ve Nötrleşme

Laboratuvarda oda sıcaklığında (25 C25\text{ }^\circ\text{C}) şekildeki iki kapta bulunan sulu karışımlar boş bir kapta birleştirilerek karıştırılıyor ve bir asit-baz tepkimesi gerçekleşiyor.

Buna göre, tepkime ve oluşan son çözelti ile ilgili;

I. Kısmi nötrleşme gerçekleşmiştir.
II. Tepkime sonucunda oluşan tuzun sistematik adı demir(II) nitrattır.
III. Son çözeltinin pH değeri 7'den küçüktür.

ifadelerinden hangileri doğrudur?

  1. A
    Yalnız I
  2. B
    I ve II
  3. C
    I ve III
  4. D
    II ve III
  5. I, II ve IIICevap

Cevap

Kısmi nötrleşmenin gerçekleştiği, oluşan tuzun adının demir(II) nitrat olduğu ve artan asit sebebiyle son çözeltinin pH değerinin 7'den küçük olduğu ifadelerinin tamamı doğrudur.
Tepkimede 0,3 mol H+0,3\text{ mol } \text{H}^+ ile 0,2 mol OH0,2\text{ mol } \text{OH}^- bir araya gelmiş, asit arttığı için kısmi nötrleşme gerçekleşmiş ve ortam asidik (pH < 7) olmuştur. Oluşan tuz ise Fe2+\text{Fe}^{2+} iyonu içerdiğinden demir(II) nitrat olarak adlandırılır. Dolayısıyla üç ifade de doğrudur.

Adım Adım Çözüm

1
Kaplardaki maddelerin formüllerini ve suya verdikleri iyonların mol sayılarını belirleme
I. kaptaki kezzap HNO3\text{HNO}_3 asididir ve 0,3 mol H+0,3\text{ mol } \text{H}^+ iyonu verir. II. kaptaki Fe(OH)2\text{Fe(OH)}_2 bazı ise 0,1×2=0,2 mol OH0,1 \times 2 = 0,2\text{ mol } \text{OH}^- iyonu verir.
Nötrleşme tepkimelerinde net iyon tepkimesi H+\text{H}^+ ve OH\text{OH}^- iyonları arasında gerçekleşir.
2
Nötrleşme derecesini ve artan maddeyi hesaplama
0,2 mol OH0,2\text{ mol } \text{OH}^- iyonu ile 0,2 mol H+0,2\text{ mol } \text{H}^+ iyonu nötrleşir. Ortamda 0,30,2=0,1 mol H+0,3 - 0,2 = 0,1\text{ mol } \text{H}^+ iyonu artar.
Asit ve bazın tamamen tükenmeyip birinin artması durumunda kısmi nötrleşme gerçekleşir. Bu nedenle birinci ifade doğrudur.
3
Oluşan tuzun formülünü ve sistematik adını belirleme
Tepkime sonucu oluşan tuz Fe2+\text{Fe}^{2+} katyonu ve NO3\text{NO}_3^- anyonundan oluşan Fe(NO3)2\text{Fe(NO}_3)_2 bileşiğidir. Sistematik adı demir(II) nitrattır.
Demir değişken değerlikli bir metal olduğundan adı belirtilirken yükseltgenme basamağı Roma rakamıyla yazılmalıdır. Bu nedenle ikinci ifade doğrudur.
4
Son çözeltinin pH durumunu belirleme
Ortamda serbest H+\text{H}^+ iyonları arttığı için son çözelti asidik özellik gösterir ve 25 C25\text{ }^\circ\text{C}'deki pH değeri 7'den küçüktür.
Asidik çözeltilerde pH < 7'dir. Bu nedenle üçüncü ifade doğrudur.

Anahtar Kavram

Asit-baz nötrleşme tepkimelerinde sınırlayıcı bileşen analizi, kısmi nötrleşme ve oluşan tuzların adlandırılması kuralları.

Alternatif Yöntem

Tepkime denklemi denkleştirilerek de katsayılar üzerinden mol geçişleri yapılabilir:
Fe(OH)2(k)+2HNO3(suda)Fe(NO3)2(suda)+2H2O(l)\text{Fe(OH)}_2(k) + 2\text{HNO}_3(suda) \rightarrow \text{Fe(NO}_3)_2(suda) + 2\text{H}_2\text{O}(l)
Denkleştirilmiş tepkimede 1 mol Fe(OH)21\text{ mol } \text{Fe(OH)}_2 için 2 mol HNO32\text{ mol } \text{HNO}_3 gereklidir. Başlangıçta alınan 0,1 mol Fe(OH)20,1\text{ mol } \text{Fe(OH)}_2 ile 0,2 mol HNO30,2\text{ mol } \text{HNO}_3 tamamen nötrleşir. Ortamda 0,30,2=0,1 mol HNO30,3 - 0,2 = 0,1\text{ mol } \text{HNO}_3 arttığı için çözelti asidiktir.
Tahmini Süre:2m 30s
Bu soruyu puanla