Soru

Zorluk: Zorİklim Elemanları: Nem ve Yağış

Aşağıdaki tabloda, aynı gün içerisinde Türkiye'nin farklı coğrafi bölgelerinde yer alan beş farklı merkeze ait sıcaklık ve mutlak nem değerleri verilmiştir:

MerkezSıcaklık (C^\circ\text{C})Mutlak Nem (g/m3\text{g/m}^3)
K (Doğu Karadeniz Kıyısı)10108,28,2
L (İç Anadolu Platosu)10103,53,5
M (Güneydoğu Anadolu)25256,06,0
N (Akdeniz Kıyısı)202013,513,5
P (Doğu Anadolu Platosu)5-52,82,8

Buna g��re, merkezlerin nem ve sıcaklık özellikleri dikkate alındığında aşağıdaki değerlendirmelerden hangisi doğrudur?

  1. A
    N merkezinin mutlak nem miktarı en yüksek olduğundan, bu merkezdeki bağıl nem oranı da diğer tüm merkezlerden daha yüksektir.
  2. B
    K ve L merkezlerinin sıcaklıkları eşit olduğundan, bu merkezlerin nem açıkları ve yağış ihtimalleri de birbirine eşittir.
  3. P merkezinde sıcaklığın düşük olması maksimum nem kapasitesini sınırlandırdığı için, mutlak nem miktarı L merkezinden az olmasına rağmen bağıl nem oranı L merkezinden daha yüksektir.Cevap
  4. D
    M merkezinin mutlak nem miktarı P merkezinden fazla olduğundan, M merkezindeki nem açığı P merkezine göre daha azdır ve yağış oluşma ihtimali daha yüksektir.
  5. E
    Sıcaklığı en yüksek olan M merkezinin maksimum nem kapasitesi en düşük olduğundan, bu merkezde bağıl nem oranı en yüksektir.

Cevap

P merkezinde sıcaklığın düşük olması maksimum nem kapasitesini sınırlandırdığı için, mutlak nem miktarı L merkezinden az olmasına rağmen bağıl nem oranı L merkezinden daha yüksektir.
P merkezinin sıcaklığı 5C-5^\circ\text{C} olup hava kütlesinin nem taşıma kapasitesi (maksimum nem) çok küçüktür. Bu nedenle havada bulunan 2,8 g/m32,8\text{ g/m}^3 oranındaki az miktardaki mutlak nem bile havayı doyma noktasına yaklaştırarak bağıl nem oranını yaklaşık %82\%82'ye ulaştırmıştır. Buna karşılık sıcaklığı 10C10^\circ\text{C} olan L merkezinde nem taşıma kapasitesi daha yüksek olduğundan, 3,5 g/m33,5\text{ g/m}^3 mutlak nem bulunmasına rağmen bağıl nem oranı yaklaşık %37\%37 seviyesinde kalmıştır. Bu durum, mutlak nemi daha az olan soğuk bir merkezin, mutlak nemi daha fazla olan ılık bir merkeze göre daha yüksek bağıl neme sahip olabileceğini gösterir.

Adım Adım Çözüm

1
Sıcaklık ve maksimum nem kapasitesi arasındaki ilişkiyi kurma.
Sıcaklık ile maksimum nem (havanın nem taşıma kapasitesi) doğru orantılıdır. Sıcaklık azaldıkça maksimum nem azalır. Tabloda en soğuk merkez 5C-5^\circ\text{C} ile P, en sıcak merkez ise 25C25^\circ\text{C} ile M merkezidir.
Bağıl nem ve nem açığı hesaplamaları için öncelikle sıcaklığa bağlı olarak değişen maksimum nem kapasitelerinin yorumlanması gerekir.
2
İstasyonların bağıl nem oranlarını mutlak nem ve sıcaklık ilişkisine göre değerlendirme.
P merkezinde sıcaklık çok düşük (5C-5^\circ\text{C}) olduğundan maksimum nem kapasitesi oldukça düşüktür (yaklaşık 3,4 g/m33,4\text{ g/m}^3). Mutlak nemi 2,8 g/m32,8\text{ g/m}^3 olduğu için bağıl nemi yaklaşık %82.4\%82.4'tür. L merkezinde ise sıcaklık 10C10^\circ\text{C} olup maksimum nem kapasitesi yaklaşık 9,4 g/m39,4\text{ g/m}^3'tür. Mutlak nemi 3,5 g/m33,5\text{ g/m}^3 olduğundan bağıl nemi yaklaşık %37.2\%37.2 civarındadır.
Mutlak nem miktarı tek başına bağıl nemi belirlemez; sıcaklığın belirlediği maksimum nem kapasitesiyle olan oranı (bağıl nem) bulunmalıdır.
3
Elde edilen sonuçlar doğrultusunda seçenekleri analiz ederek doğru yargıyı belirleme.
P merkezinin mutlak nemi (2,8 g/m32,8\text{ g/m}^3) L merkezinden (3,5 g/m33,5\text{ g/m}^3) daha az olmasına rağmen, P'deki bağıl nem oranı (%82.4\%82.4), L'deki bağıl nem oranından (%37.2\%37.2) belirgin şekilde daha yüksektir.
Düşük sıcaklıkların maksimum nem kapasitesini daraltarak bağıl nemi artırdığı ilkesini doğrulamak.

Anahtar Kavram

Bağıl nem oranı, mutlak nemin maksimum nem kapasitesine oranıdır. Sıcaklık azaldıkça maksimum nem kapasitesi daralır, bu durum mutlak nem sabit veya az olsa bile bağıl nem oranını (yağış ihtimalini) artırır.
Tahmini Süre:2m 0s
Bu soruyu puanla