Soru

Zorluk: OrtaParagrafta Akışı Bozan Cümle

(I) İnsan belleği, geçmişi bir kamera gibi eksiksiz ve değiştirmeden kaydeden pasif bir depo değildir. (II) Aksine, hatırlama süreci, geçmiş deneyimlerin zihinde her seferinde yeniden inşa edildiği aktif bir yapılandırma faaliyetidir. (III) Bellek araştırmalarında genellikle kelime listeleri, görsel uyaranlar veya yaşanmış kişisel olaylar gibi farklı deney araçları kullanılır. (IV) Kişi geçmişteki bir olayı hatırlarken o anki duygularından, edindiği yeni bilgilerden ve toplumsal beklentilerden etkilenerek anıyı farkında olmadan yeniden şekillendirir. (V) Bu durum, görgü tanıklarının ifadelerindeki tutarsızlıkların ya da sahte anıların ortaya çıkmas��nın temel psikolojik gerekçesidir.

Bu parçadaki numaralanmış cümlelerden hangisi düşüncenin akışını bozmaktadır?

  1. A
    I
  2. B
    II
  3. IIICevap
  4. D
    IV
  5. E
    V

Cevap

Düşüncenin akışını bozan cümle III numaralı cümledir.
Doğru yanıt III numaralı cümledir. Parçanın genelinde insan belleğinin sabit bir kamera kaydı gibi çalışmadığı, aksine anıları dinamik bir biçimde yeniden yapılandırdığı ve şekillendirdiği anlatılmaktadır. Birinci, ikinci, dördüncü ve beşinci cümleler bu düşünsel zincirin halkalarını oluştururken; üçüncü cümle bellek araştırmalarında kullanılan deney araçlarına ve yöntemlere değinerek konunun yönünü ve bakış açısını değiştirmiştir. Bu cümle parçadan çıkarıldığında anlam akışı kesintisiz bir biçimde sağlanmaktadır.

Adım Adım Çözüm

1
Parçanın genelindeki ana düşünce ve konuyu belirlemek için tüm cümleler okunur.
Parçanın insan belleğinin durağan/pasif bir kayıt cihazı olmadığı, aksine dinamik ve aktif bir şekilde anıları yeniden inşa eden (yapılandıran) bir süreç olduğu konusu üzerine kurulduğu tespit edilir.
Akışı bozan cümleyi bulabilmek için öncelikle metnin ortak paydasını ve yazarın odak noktasını anlamak gerekir.
2
Cümleler arasındaki anlamsal ve yapısal köprüler (bağlayıcı unsurlar, ortak anahtar kelimeler) incelenir.
Birinci ve ikinci cümlelerin birbirini tamamladığı (depo değildir - aksine aktif yapılandırmadır), dördüncü cümlenin bu aktif yapılandırmanın nasıl gerçekleştiğini (farkında olmadan yeniden şekillendirme) anlattığı, beşinci cümlenin ise 'Bu durum' ifadesiyle dördüncü cümleye bağlanarak bu şekillendirmenin sonuçlarını (görgü tanıklığı, sahte anılar) açıkladığı görülür.
Paragrafı oluşturan cümlelerin birbirine nasıl bağlandığını analiz etmek, bu zinciri kıran yabancı ögeyi ortaya çıkarır.
3
Metnin genel konusuyla çelişen veya konuyu farklı bir yöne (örneğin yöntemsel detaylara) çeken cümle belirlenir.
Üçüncü cümlenin, belleğin yapısı ve anıların yeniden üretilmesi tartışılırken birdenbire 'bellek araştırmalarında kullanılan materyallere ve deney araçlarına' geçiş yaptığı görülür. Bu cümle, konuya dair farklı bir odak noktası (yöntembilim) getirdiği için akışı bozmaktadır.
Akışı bozan cümle, parçayla tamamen ilişkisiz olmasa bile konunun işleniş yönünü veya bakış açısını değiştiren cümledir.

Anahtar Kavram

Paragrafta akışı bozan cümleyi belirleme
Bu soruyu puanla