Soru

Zorluk: OrtaParagrafta Cümle Yerleştirme ve Sıralama

(I) Biyoışıldama, bazı canlı organizmaların kendi vücutlarında ürettikleri kimyasal maddeler aracılığıyla ışık yayması olayıdır. (II) Derin denizlerde yaşayan pek çok canlı, güneş ışığının ulaşamadığı karanlık ortamlarda bu yetenek sayesinde hayatta kalır. (III) Canlının bünyesinde gerçekle��en bu ışıma reaksiyonu, lüsiferin adı verilen bir pigmentin lüsiferaz enzimiyle etkileşime girmesi sonucu oluşur. (IV) Mühendisler ve bilim insanları, bu yüksek verimli dönüşüm mekanizmasından ilham alarak yeni aydınlatma teknolojileri geliştirmeye çalışmaktadır. (V) Böylelikle doğadaki bu mikro mühendislik harikası, geleceğin enerji tasarruflu binalarında çevre dostu birer ��şık kaynağına dönüşebilir.

Bu parçanın anlam bütünlüğünün sağlanması için "Bu özelleşmiş enzim, kimyasal enerjiyi neredeyse sıfır ısı kaybıyla ışık enerjisine dönüştürerek canlının soğuk ışık yaymasını sağlar." cümlesi numaralanmış cümlelerin hangisinden sonra getirilmelidir?

  1. A
    I
  2. B
    II
  3. IIICevap
  4. D
    IV
  5. E
    V

Cevap

III. cümleden sonra
Verilen cümledeki 'Bu özelleşmiş enzim' ifadesi, kendisinden önce geçen 'lüsiferaz enzimi'ne (III. cümle) atıfta bulunmaktadır. Aynı zamanda verilen cümledeki 'kimyasal enerjiyi neredeyse sıfır ısı kaybıyla ışık enerjisine dönüştürerek' açıklaması, bir sonraki cümlede (IV. cümle) geçen 'bu yüksek verimli dönüşüm mekanizması' ifadesinin temelini oluşturur. Bu iki yönlü bağlantı nedeniyle cümle, üçüncü cümleden hemen sonra getirilmelidir.

Adım Adım Çözüm

1
Parçadaki her cümlenin ana konusunu ve dil bilgisel bağlayıcı ögelerini (zamirler, bağlaçlar, işaret sıfatları) belirleyin.
I. cümlede biyoışıldamanın tanımı yapılmış, II. cümlede bu özelliğin deniz canlıları için önemi vurgulanmış, III. cümlede ışımanın kimyasal arka planı (lüsiferin ve lüsiferaz enzimi) açıklanmış, IV. cümlede ise mühendislerin bu dönüşüm mekanizmasından ilham aldığı belirtilmiştir.
Paragrafın mantıksal akışını ve cümleler arasındaki anlamsal köprüleri kurabilmek için temel yönelimleri saptamak gerekir.
2
Yerleştirilecek cümlede yer alan ipuçlarını analiz edin.
'Bu özelleşmiş enzim...' ifadesi, kendisinden önce lüsiferaz gibi spesifik bir enzimin adının geçmesini gerektirir. '...kimyasal enerjiyi neredeyse sıfır ısı kaybıyla ışık enerjisine dönüştürerek...' ifadesi ise bir dönüşüm mekanizmasını açıklar.
Yerleştirilecek cümlenin hem bir önceki cümleye (referans zamiri ile) hem de bir sonraki cümleye (anlam ortaklığı ile) bağlanma noktalarını bulmak gerekir.
3
İpuçlarını paragraftaki boşluklarla eşleştirerek doğru konumu belirleyin.
Yerleştirilecek cümledeki 'Bu özelleşmiş enzim' ifadesi III. cümledeki 'lüsiferaz enzimi' ile bağlanır. IV. cümledeki 'bu yüksek verimli dönüşüm mekanizması' ifadesi ise yerleştirilecek cümledeki enerji dönüşümü açıklamasına bağlanır. Dolayısıyla cümle III. cümleden sonra gelmelidir.
Dil bilgisel ve anlamsal tutarlılığı en yüksek olan yerleşimi netleştirmek için iki yönlü bağlantıyı doğrulamak gerekir.

Anahtar Kavram

Paragrafta anlam bütünlüğünü sağlama ve cümle yerleştirme
Bu soruyu puanla