Soru

Zorluk: Çok zorKritisizm (Eleştiricilik)

Kant, bilginin sınırlarını ve kaynağını sorgularken insan zihninin kurucu rolünü ön plana çıkarır. Ona göre, bilginin oluşumu için deneyim yoluyla gelen duyusal veriler şarttır; ancak bu veriler zihnin apriori (deney öncesi) formları ve kategorileri tarafından işlenmedikçe anlamsız birer yığından ibarettir. Zihin duyulardan gelen malzemeyi kendi yasalarına göre düzenleyerek bilgiye dönüştürür. Dolayısıyla insan, nesneleri 'kendilerinde oldukları gibi' (numen) değil, zihninin kurucu yapısının izin verdiği biçimde yani 'görünüşler' (fenomen) olarak bilir.

Bu parçadan hareketle Kant'ın kritisizmiyle ilgili;

I. Bilgi, sujeden (özne) bağımsız nesnel bir gerçekliğin zihne doğrudan yansımasıdır.
II. Bilginin inşasında akıl aktif bir biçimlendirici, deney ise bu biçimlendirme için gerekli içeriği sağlayan bir kaynaktır.
III. İnsan zihni, kendi sınırlarını aşan metafiziksel alanın (numen) kesin bilgisine deneyüstü akıl yoluyla ulaşabilir.

yargılarından hangileri savunulabilir?

  1. A
    Yalnız I
  2. Yalnız IICevap
  3. C
    I ve II
  4. D
    II ve III
  5. E
    I, II ve III

Cevap

Bilginin inşasında akıl aktif bir biçimlendirici, deney ise bu biçimlendirme için gerekli içeriği sağlayan bir kaynaktır.
Doğru cevap, bilginin oluşumunda hem aklın aktif kurucu rolünü hem de deneyin sunduğu içeriğin zorunluluğunu vurgulayan ifadedir. Kant'ın 'Deney olmadan kavramlar boş, kavramlar olmadan deneyler kördür' sözüyle örtüşen bu yargı, kritisizmin özünü oluşturur.

Adım Adım Çözüm

1
Paragraftaki temel kavramların analizi
Paragrafta akıl (apriori formlar/kategoriler) ve deneyim (duyusal veriler) unsurlarının bilginin kurucu ögeleri olduğu belirtilmiştir. Ayrıca numen (kendinde şey) ve fenomen (görünüş) ayrımı yapılmıştır.
Kant'ın kritisizminin bilgi kaynağı ve sınırlarına dair iddialarını doğru yorumlamak.
2
Öncüllerin teker teker kritisizm ilkeleriyle karşılaştırılması
I. öncülün zihnin pasifliğini savunması nedeniyle elendiği; II. öncülün deney ve aklın sentezini (kritisizmin temelini) doğrudan ifade ettiği; III. öncülün ise numen alanının bilinemeyeceği ilkesiyle çeliştiği belirlenir.
Soruda verilen yargıların Kant'ın bilgi kuramına uygunluğunu test etmek.
3
Doğru yargıların birleştirilerek seçeneğin belirlenmesi
Yalnızca II numaralı yargının Kant'ın kritisizm yaklaşımıyla örtüştüğü sonucuna varılır.
Soru kökündeki 'savunulabilir' talebine uygun kesin seçeneği bulmak.

Anahtar Kavram

Kritisizm (Eleştiricilik) bilgi kuramı, akıl ve deney sentezi, fenomen-numen ayrımı
Tahmini Süre:2m 0s
Bu soruyu puanla