Soru

Zorluk: KolayGöreceli (Özel) Konum ve Etkileri

Türkiye'nin coğrafi özellikleri incelendiğinde, bu özelliklerin bir kısmının mutlak (matematik) konumun, bir kısmının ise göreceli (özel) konumun sonucu olduğu görülür. Buna göre, aşağıdakilerden hangisi Türkiye'nin göreceli (özel) konumunun bir sonucudur?

  1. A
    Yıl boyunca dört mevsimin belirgin olarak yaşanması
  2. Kısa mesafelerde farklı yükselti ve denizellik şartlarına bağlı olarak aynı anda farklı mevsim özelliklerinin yaşanmasıCevap
  3. C
    Güneyden esen rüzgarların sıcaklığı artırırken kuzeyden esenlerin düşürmesi
  4. D
    Güneş ışınlarının düz zeminlere hiçbir zaman dik açıyla düşmemesi
  5. E
    21 Haziran tarihinde kuzeye gidildikçe gündüz süresinin uzaması

Cevap

Kısa mesafelerde farklı yükselti ve denizellik şartlarına bağlı olarak aynı anda farklı mevsim özelliklerinin yaşanması
Kısa mesafelerde farklı yükselti ve denizellik şartlarına bağlı olarak aynı anda farklı mevsim özelliklerinin yaşanması, yer şekillerinin çeşitliliği ve yükselti farklarından kaynaklandığı için göreceli (özel) konumun doğrudan bir sonucudur.

Adım Adım Çözüm

1
Mutlak ve göreceli konum tanımlarını hatırlayınız.
Mutlak konum, Ekvator'a ve başlangıç meridyenine göre olan konumdur. Göreceli konum ise denizellik, karasallık, yükselti ve yer şekilleri gibi özel şartları kapsar.
Soruyu çözebilmek için iki kavram arasındaki temel farkı ortaya koymak gerekir.
2
Verilen seçenekleri analiz ederek hangisinin yerel yer şekilleri ve yükselti ile ilgili olduğunu belirleyiniz.
Belirgin dört mevsim yaşanması, rüzgar yönlerinin sıcaklığa etkisi, Güneş ışınlarının geliş açısı sınırı ve gündüz süresi değişimi enlem ve yarım küre (mutlak konum) özellikleri ile doğrudan ilişkilidir. Ancak aynı anda farklı mevsim özelliklerinin yaşanması yer şekilleri ve yükselti gibi göreceli konum özelliklerinin sonucudur.
Her bir coğrafi sonucun temel nedenini tespit ederek doğru şıkka ulaşmak amaçlanır.

Anahtar Kavram

Göreceli konum; yükselti, denizellik-karasallık ve yer şekilleri gibi unsurların iklim üzerindeki yerel etkilerini belirler.
Bu soruyu puanla