Examkin

Soru

Zorluk: OrtaSanat Felsefesinin Temel Kavramları

Sanat felsefesinde bir sanat eserinin alımlanma sürecinin ve estetik deneyimin gerçekleşebilmesi için belirli temel kavramların bulunması gerekir. Aşağıda verilen sanat felsefesi kavramlarını, bu kavramları örneklendiren durumlarla doğru şekilde eşleştiriniz.

  • Estetik Süje (Alımlayıcı)Sanat galerisini ziyaret eden ve sergilenen tabloları kendi beğeni süzgecinden geçirerek anlamlandırmaya çalışan sanatsever birey.
  • Estetik NesneBir müzede sergilenen, pratik bir kullanım amacı taşımayan ve yalnızca alımlayıcının estetik beğenisine sunulmuş olan antik seramik vazo.
  • Estetik HazBir konseri dinleyen müzikseverin, eserin melodik yapısı karşısında gündelik yaşamın faydacı kaygılarından sıyrılarak yaşadığı içsel coşku ve zihinsel doyum.
  • Estetik YargıBir edebiyat eleştirmeninin, okuduğu roman hakkında 'Bu eserin dilindeki yalınlık ve kurgusal derinlik, onu sanatsal açıdan değerli kılmaktadır.' şeklinde ortaya koyduğu değer hükmü.

Cevap

Estetik Süje sanatsever bireyle, Estetik Nesne müzedeki antik vazoyla, Estetik Haz konser dinleyen kişinin zihinsel doyumuyla, Estetik Yargı ise eleştirmenin roman hakkındaki değer hükmüyle eşleşmelidir.
Doğru eşleştirmede estetik süje alımlayıcı konumundaki sanatsever bireyle; estetik nesne yönelinen antik vazoyla; estetik haz alımlayıcının yaşadığı zihinsel doyumla; estetik yargı ise eleştirmenin dile getirdiği sanatsal değer hükmüyle ilişkilendirilmiştir. Bu eşleştirme sanat felsefesinin kavramsal çerçevesine tam olarak uygundur.

Adım Adım Çözüm

1
Öncelikle 'Estetik Süje' kavramının tanımını analiz ediniz ve seçeneklerde sanat eserini algılayan, yorumlayan bilinçli insan ögesini bulunuz.
Sanat galerisinde tabloları kendi beğeni süzgecinden geçirip anlamlandırmaya çalışan sanatsever bireyin estetik süje olduğu belirlenir.
Süje, yönelen ve algılayan özne anlamına gelir; sanat alanında bu rolü alımlayıcı üstlenir.
2
İkinci olarak 'Estetik Nesne' kavramına odaklanarak, süjenin beğeniyle yöneldiği sanat eserini veya sanatsal değeri olan yapıtı bulunuz.
Müzede sergilenen, gündelik pratik kullanımı aşan antik seramik vazonun estetik nesne olduğu saptanır.
Estetik nesne, alımlayıcının (süjenin) estetik tavırla yöneldiği somut ya da soyut sanat yapıtıdır.
3
Üçüncü adımda 'Estetik Haz' kavramını inceleyerek, bu algılama süreci sonunda süjede oluşan duyusal/duygusal etkiyi arayınız.
Müzikseverin konserde günlük faydacı kaygılardan arınarak duyduğu içsel coşku ve zihinsel doyumun estetik haz olduğu belirlenir.
Estetik haz, bir sanat eseriyle karşılaşan alımlayıcının duyduğu pratik amaç dışı hoşnutluk hissidir.
4
Son adımda 'Estetik Yargı' kavramını ele alarak, sanat eseri üzerinde kurulmuş olan değerlendirmeyi ve hüküm bildiren cümleyi tespit ediniz.
Eleştirmenin bir roman hakkında dilsel olarak kurduğu ve onun sanatsal değerini belirten değer hükmünün estetik yargı olduğu görülür.
Estetik yargı, bir nesnenin estetik değeri (güzel, çirkin vb.) üzerine verilen onaylama ya da reddetme kararıdır.

Anahtar Kavram

Sanat felsefesinin temel kavramlarının (estetik süje, estetik nesne, estetik haz, estetik yargı) felsefi tanımları ve pratik sanat deneyimleri üzerindeki yansımaları.
Bu soruyu puanla

Konular

Sanat Felsefesinin Temel Kavramları