Examkin

Soru

Zorluk: ZorParagrafta Anlatım İlkeleri ve Nitelikleri

Onun öykülerini okurken dilin kendi yatağında hiçbir engele takılmadan, adeta pürüzsüzce akan bir nehir gibi ilerlediğini hissedersiniz. Telaffuzu güç kelimelerin veya yapay söz dizimlerinin bulunmayışı, okuru yormadan metnin sonuna taşır. Ancak bu sürükleyici yapının ardında, aynı düşünceyi karşılayan farklı sözcükleri veya benzer anlamlı ifadeleri bir arada kullanma alışkanlığı yatar. Yazar, anlatımını güçlendirmek amacıyla bir cümlede aynı anlama gelen kelimeleri peş peşe sıralamaktan çekinmez; bu da metni hacimsel olarak genişletse de anlamsal olarak durağanlaştırır.

Bu par��ada sözü edilen yazarın öykülerinde sırasıyla hangi anlatım ilkelerinin olumlu ve olumsuz yönleri belirginleşmiştir?

  1. A
    Akıcılık - Yalınlık
  2. B
    Açıklık - Özlülük
  3. Akıcılık - DurulukCevap
  4. D
    Özgünlük - Duruluk
  5. E
    Doğallık - Yalınlık

Cevap

Akıcılık - Duruluk
Yazarın metninin engelsiz ve pürüzsüz bir şekilde akıp gitmesi, telaffuzu zor kelimelerin bulunmaması 'akıcılık' ilkesini olumlu şekilde karşılar. Ancak aynı anlama gelen sözcükleri veya ifadeleri bir arada kullanması metindeki duruluğu bozar ve 'duruluk' ilkesinin olumsuz yönünü (ihlalini) ortaya koyar. Bu yüzden doğru eşleştirme akıcılık ve duruluk olmalıdır.

Adım Adım Çözüm

1
Metindeki 'dilin kendi yatağında hiçbir engele takılmadan, adeta pürüzsüzce akan bir nehir gibi ilerlemesi' ve 'telaffuzu güç kelimelerin bulunmaması' ifadeleri incelenir.
Bu özelliklerin metnin kolayca okunmasını sağlayan 'akıcılık' ilkesinin olumlu yansıması olduğu belirlenir.
Akıcılık, telaffuzu zor kelimelerden ve pürüzlerden arınmış bir okuma sürecini ifade eder.
2
Metindeki 'aynı düşünceyi karşılayan farklı sözcükleri bir arada kullanma' ve 'aynı anlama gelen kelimeleri peş peşe sıralama' ifadeleri değerlendirilir.
Bu durumun metinde gereksiz kelime kullanımına yol açtığı ve 'duruluk' ilkesine aykırı olduğu (olumsuz yön) tespit edilir.
Duruluk ilkesine göre, bir cümleden herhangi bir kelime çıkarıldığında anlamda daralma veya bozulma olmuyorsa o kelime gereksizdir.
3
Elde edilen veriler doğrultusunda olumlu ve olumsuz yönü öne çıkan ilkeler sırasıyla birleştirilir.
Yazarın öykülerinde olumlu yönüyle 'akıcılık', olumsuz yönüyle ise 'duruluk' ilkelerinin belirginleştiği sonucuna varılır.
Parçadaki anlatım özelliklerinin tanımları doğrudan bu iki ilkeye işaret eder.

Anahtar Kavram

Paragrafta Anlatım İlkeleri ve Nitelikleri
Bu soruyu puanla

Konular

Paragrafta Anlatım İlkeleri ve Nitelikleri

Bu konudan daha fazla soru