Esra Öğretmen, Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi dersinde ibadetlerin yapılış şekillerine (bedenî, malî, hem bedenî hem malî) göre sınıfland��rılması konusunu işlerken şu açıklamayı yapmıştır: "Bir ibadetin hangi sınıfa girdiği, o ibadetin yerine getirilmesinde mükellefin şahsen bulunma zorunluluğunu ve bir başkasını kendi adına vekil tayin edip edemeyeceğini doğrudan belirler."
Buna göre, aşağıda verilen durumlardan hangisi ibadetlerin yapılış şekillerine göre sınıflandırılması ve vekalet ilişkisi açısından f��khen yanlış bir uygulamadır?
- AYoğun iş temposu nedeniyle zekatını bizzat dağıtamayan bir kişinin, belirlediği zekat miktarını ihtiyaç sahiplerine ulaştırması amacıyla güvendiği bir sivil toplum kuruluşunu vekil tayin etmesi
- BHayvancılıkla uğraşan bir üreticinin, yurt dışındaki muhtaç insanlara ulaştırılmak üzere kurban ibadetinin kesim ve dağıtım aşamaları için bir insani yardım derneğine vekalet vermesi
- Geçirdiği kaza sonucu felç olan ve fiilen hareket edemez hâle gelen bir hastanın, günlük namaz ibadetlerini kendi adına yerine getirmesi için yakın bir arkadaşını vekil tayin etmesiCevap
- DKronik ve ilerleyici bir rahatsızlığı sebebiyle seyahat etmesi hayati risk taşıyan bir kimsenin, kendi adına hac ibadetini yerine getirmesi için başka birini vekil olarak göndermesi
- EYaşlılığı sebebiyle ramazan orucunu tutamayan ve iyileşme umudu bulunmayan bir kişinin, bu ibadet sırf bedenî olduğu için kendi yerine başkasına oruç tutturamayıp bunun yerine fakirlere fidye vermesi
Cevap
Geçirdiği kaza sonucu felç olan ve fiilen hareket edemez hâle gelen bir hastanın, günlük namaz ibadetlerini kendi adına yerine getirmesi için yakın bir arkadaşını vekil tayin etmesi
Namaz, mükellefin fiziksel gücüyle yerine getirmesi gereken sırf bedenî bir ibadettir. İslam fıkhında namaz ve oruç gibi sırf bedenî ibadetlerde vekalet (bir başkasını yerine tayin etme) hiçbir şekilde caiz görülmemiştir. Kişinin namaz kılamayacak kadar ağır bir hastalığı veya felç durumu söz konusu ise ibadeti ima ile yapması gerekir, ancak başkasını kendisi adına namaz kılması için vekil tayin edemez. Bu nedenle felçli hastanın namaz için vekil tayin etmesi fıkhen geçersiz ve yanlış bir uygulamadır.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
İbadetlerin Yapılış Şekillerine Göre Sınıflandırılması ve Vekalet İlişkisi