Soru

Zorluk: Çok zorDüşünceyi Geliştirme Yolları

Kuantum fiziğinin en gizemli ve üzerine en çok tartışılan olgularından biri olan dolanıklık; iki veya daha fazla parçacığın, aralarındaki mesafe ne olursa olsun, birinin kuantum durumunun diğerini anında belirleyecek şekilde birbirine bağlı olması durumudur. Klasik fizik, evrendeki nesnelerin yalnızca yerel etkileşimlerle birbirini etkileyebileceğini savunurken kuantum teorisi bu yerellik ilkesini tamamen ortadan kaldırır. Bu durumu zihninde tarif etmekte zorlanan Albert Einstein, 'Dolanıklık, uzaktaki ürkütücü bir eylemdir ve kuantum mekaniğinin eksikliğine i��aret eder.' diyerek bu olguya şüpheyle yaklaşmıştır. Oysa günümüzde yapılan hassas laboratuvar deneyleri, dolanık parçacıklar arasındaki gizemli etkileşim hızının ışık hızından en az 1000010000 kat daha büyük olduğunu ve klasik nedensellik sınırlarını tamamen aştığını kesin olarak ortaya koymaktadır.

Bu parçanın anlatımıyla ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

  1. A
    Dolanıklık kavramının sınırları, "nedir" sorusuna cevap verecek şekilde tanımlama yoluyla belirlenmiştir.
  2. B
    Klasik fizik ile kuantum teorisinin yerellik ilkesine bakış açıları karşılaştırma yöntemiyle ortaya konmuştur.
  3. C
    Konuyla ilgili tarihsel şüpheleri yansıtmak amacıyla Albert Einstein'ın doğrudan aktarılan sözüyle tanık göstermeye başvurulmuştur.
  4. Soyut ve karmaşık olan kuantum dünyasını okurun zihninde canlandırmak için benzetmeden yararlanılmıştır.Cevap
  5. E
    Kuantum dolanıklığının etkileşim hız��, ışık hızıyla karşılaştırılarak sayısal verilerden yararlanma yoluyla somutlaştırılmıştır.

Cevap

Soyut ve karmaşık olan kuantum dünyasını okurun zihninde canlandırmak için benzetmeden yararlanılmıştır.
Parçada benzetme yöntemine başvurulmadığı için soyut kuantum dünyasını canlandırmak amacıyla benzetmeden yararlanıldığı ifadesi söylenemez. Diğer tüm anlatım yolları metinde yer almaktadır.

Adım Adım Çözüm

1
Metindeki ilk cümleyi inceleyerek dolanıklık kavramının tanımlanıp tanımlanmadığını kontrol etmek.
Parçadaki 'dolanıklık; ... durumudur' ifadesinin bir tanım cümlesi olduğu ve tanımlama yapıldığı görülür.
Kavramın tanımını belirlemek düşünceyi geliştirme yollarından ilkini doğrular.
2
Klasik fizik ile kuantum teorisi arasındaki ilişkiyi analiz etmek.
Klasik fizik yerelliği savunurken kuantum teorisinin bunu ortadan kaldırdığı belirtilerek karşılaştırma yapıldığı tespit edilir.
İki zıt yaklaşımın karşılaştırılması düşünceyi geliştirme yollarından ikincisini doğrular.
3
Albert Einstein'ın sözünün aktarım biçimini ve işlevini değerlendirmek.
Einstein'ın tırnak içindeki 'Dolanıklık, uzaktaki ürkütücü bir eylemdir...' ifadesinin doğrudan aktarıldığı ve görüşünün tanık gösterme amacıyla kullanıldığı saptanır.
Uzman bir kişinin doğrudan alıntılanan sözü tanık gösterme yolunu doğrular.
4
Metindeki nicel verileri ve karşılaştırmaları incelemek.
Etkileşim hızının ışık hızından 'en az 10000 kat' daha büyük olduğu belirtilerek sayısal verilerden yararlanıldığı görülür.
Nicel karşılaştırmalar sayısal verilerden yararlanma yöntemini doğrular.
5
Metinde benzetme ögesinin bulunup bulunmadığını kontrol etmek.
Parçada herhangi bir benzetme (analoji) ögesine veya benzetme edatına yer verilmediği anlaşılır.
Benzetmenin kullanılmadığını görerek doğru seçeneğe ulaşılır.

Anahtar Kavram

Düşünceyi Geliştirme Yolları (Tanımlama, Karşılaştırma, Tanık Gösterme, Sayısal Verilerden Yararlanma, Benzetme)
Bu soruyu puanla