Soru

Zorluk: ZorParagrafta Cümle Yerleştirme ve Sıralama

Aşağıda bir anlatının yapısını oluşturan cümleler karışık olarak verilmiştir:

I. Bu durum, anlatıcının aktardığı bilgilerin nesnelliğini ve doğruluğunu peşinen kabul etme eğilimi doğurur.
II. Ancak postmodern edebiyatla birlikte yaygınlaşan 'güvenilmez anlatıcı' kavramı, bu örtük sözleşmeyi kökten sarsar.
III. Anlatı sanatında okur, olay örgüsünü ve karakterleri genellikle anlatıcının zihinsel süzgecinden geçerek öğrenir.
IV. Zira anlatıcının önyargıları, zihinsel durumu ya da bilinçli çarpıtmaları, aktarılan dünyayı şüpheli kılar.
V. Dolayısıyla okur, edilgen bir alımlayıcı olmaktan çıkıp metnin arkasındaki gerçeği kovalayan aktif bir dedektife dönüşür.

Bu cümlelerin anlamlı bir bütün oluşturacak şekilde sıralanması için boşlukları doldurunuz.

Cevap:Cümlelerin anlamlı bir bütün oluşturacak biçimde sıralanabilmesi için; birinci sırada 【III】 numaralı cümle, ikinci sırada 【I】 numaralı cümle, üçüncü sırada 【II】 numaralı cümle, dördüncü sırada 【IV】 numaralı cümle ve beşinci sırada V numaralı cümle yer almalıdır.

Cevap

Paragrafın anlamlı ve kurallı sıralaması III - I - II - IV - V şeklinde olmalıdır.
Doğru sıralama III - I - II - IV - V şeklindedir. Paragraf, anlatıcının süzgecinden öğrenme durumunu belirten genel bir yargıyla (III) başlar. Ardından 'Bu durum' ifadesiyle bu sürecin okur üzerindeki ilk etkisi (I) açıklanır. 'Bu örtük sözleşme' ifadesine gönderme yapan karşıtlık bağlacıyla (II) güvenilmez anlatıcı kavramı sunulur. 'Zira' gerekçe bağlacıyla (IV) bu anlatıcının özellikleri ve yarattığı şüphe açıklanır. Son olarak 'Dolayısıyla' bağlacıyla (V) tüm bu durumun okuru aktif bir dedektife dönüştürdüğü belirtilerek paragraf mantıksal bir sonuca ulaştırılır.

Adım Adım Çözüm

1
Giriş cümlesini belirlemek amacıyla kendinden önce bir cümleye atıfta bulunmayan bağımsız yargıyı bulun.
III numaralı cümle, herhangi bir bağlayıcı öge veya yönlendirici ifade içermediği için paragrafın giriş cümlesidir.
Giriş cümleleri kendinden önceki bir düşünceye gönderme yapan 'bu durum, ancak, zira, dolayısıyla' gibi ifadeler barındıramaz.
2
Giriş cümlesindeki 'anlatıcının zihinsel süzgecinden geçerek öğrenme' ifadesine işaret eden bağlantı ögesini arayın.
I numaralı cümledeki 'Bu durum' ifadesi, III numaralı cümlede bahsedilen öğrenme sürecine doğrudan gönderme yapmaktadır.
III numaralı cümledeki durumun okurda yarattığı etki (peşinen kabul etme eğilimi) I numaralı cümlede açıklanarak anlam akışı sürdürülmüştür.
3
I numaralı cümlede dile getirilen 'peşinen kabul etme eğilimi' ile 'örtük sözleşme' arasındaki anlamsal ilişkiyi kurarak bir sonraki cümleyi belirleyin.
II numaralı cümlede yer alan 'bu örtük sözleşme' ifadesi, I numaralı cümledeki kabul etme eğilimini nitelemektedir ve 'ancak' bağlacıyla bu duruma karşıt bir unsur (güvenilmez anlatıcı) getirilmiştir.
Anlamsal karşıtlık ve referans ifadeleri (bu örtük sözleşme), I numaralı cümleden sonra II numaralı cümlenin gelmesini zorunlu kılar.
4
II numaralı cümlede sunulan 'güvenilmez anlatıcı' kavramının sözleşmeyi nasıl sarstığını açıklayan gerekçeyi bulun.
IV numaralı cümle, 'Zira' (çünkü) gerekçelendirme bağlacıyla başlayarak güvenilmez anlatıcının neden güvenilmez olduğunu ve sözleşmeyi nasıl sarstığını açıklar.
Güvenilmez anlatıcının önyargıları ve zihinsel durumunun dünyayı şüpheli kılması, sözleşmenin sarsılma nedenidir.
5
Metnin genelinde tartışılan durumun sonucunu bildiren cümleyi tespit edin.
V numaralı cümle 'Dolayısıyla' sonuç bağlacıyla başlayarak tüm bu sürecin okur üzerindeki nihai etkisini (aktif bir dedektife dönüşme) açıklar.
Paragrafın sonuç cümlesi, önceki tüm yargıların mantıksal bir neticesini sunmalıdır.

Anahtar Kavram

Paragrafta Cümle Yerleştirme ve Sıralama
Bu soruyu puanla