Examkin

Soru

Zorluk: OrtaDış Kuvvetler: Dalgalar, Akıntılar ve Kıyı Tipleri

Kıyı tiplerinin oluşumu ve yeryüzündeki coğrafi dağılışı üzerinde mutlak (matematik) ve göreceli (özel) konum özellikleri doğrudan belirleyicidir. Bazı kıyı tipleri yalnızca belirli enlem derecelerinde veya iklim kuşaklarında oluşabilirken, bazıları ise okyanuslara kıyı olma veya gelgit genliği gibi özel coğrafi şartlara bağlıdır. Buna göre, Türkiye kıyılarında fiyort ve skyer tipi kıyıların görülmemesi ile haliçli (estuar) ve watt tipi kıyıların görülmemesinin temel nedenleri sırasıyla aşağıdakilerin hangisinde doğru verilmiştir?

  1. Mutlak konum (enlem etkisi) — Göreceli konum (okyanusa kıyısının olmaması)Cevap
  2. B
    Göreceli konum (okyanusa kıyısının olmaması) — Mutlak konum (enlem etkisi)
  3. C
    Jeolojik yapı (kayaç özellikleri) — Klimatolojik özellikler (sıcaklık farkı)
  4. D
    Göreceli konum (dağların uzanış doğrultusu) — Mutlak konum (bakı etkisi)
  5. E
    Matematik konum (boylam dereceleri) — Jeolojik yapı (levha hareketleri)

Cevap

Mutlak konum (enlem etkisi) — Göreceli konum (okyanusa kıyısının olmaması)
Doğru yanıt, Türkiye'nin orta kuşakta bulunması nedeniyle fiyort ve skyer kıyılarının (mutlak konum/enlem etkisi) görülmediğini; iç deniz özelliği taşıması ve okyanusa kıyısı olmaması nedeniyle de haliç ve watt kıyılarının (göreceli konum) görülmediğini belirten seçenektir.

Adım Adım Çözüm

1
Fiyort ve skyer tipi kıyıların oluşum koşullarının belirlenmesi.
Bu kıyı tipleri, buzul aşındırma ve biriktirme şekillerinin deniz seviyesi altında kalmasıyla oluşur. Dolayısıyla yalnızca kutup kuşağına yakın yüksek enlemlerde görülür.
Türkiye'nin orta kuşakta (ılıman kuşak) yer alması nedeniyle buzullar deniz seviyesine kadar inememiştir. Bu durum mutlak konum (enlem etkisi) ile açıklanır.
2
Haliçli ve watt tipi kıyıların oluşum koşullarının belirlenmesi.
Bu kıyı tipleri, okyanus kıyılarında belirgin olan güçlü gelgit (medcezir) hareketlerine bağlı olarak akarsu ağızlarında ve kıyı düzlüklerinde şekillenir.
Türkiye'nin okyanuslara kıyısının olmaması ve iç denizlerle çevrili olması gelgit genliğini yetersiz kılar. Bu durum ülkenin göreceli (özel) konumuyla açıklanır.
3
Elde edilen analizlerin sırasıyla eşleştirilmesi.
İlk durum mutlak konum (enlem etkisi), ikinci durum ise göreceli konum (okyanusa kıyısının olmaması / iç deniz özelliği) olarak sıralanır.
Soruda sırasıyla istendiği için doğru sıralamaya sahip seçeneğe ulaşılır.

Anahtar Kavram

Kıyı tiplerinin dağılışında mutlak ve göreceli konum etkileri
Tahmini Süre:1m 30s
Bu soruyu puanla

Konular

Dış Kuvvetler: Dalgalar, Akıntılar ve Kıyı Tipleri

Bu konudan daha fazla soru