Examkin

Haritanın Elemanları

3 soru

Soru 1Soru →

Bir coğrafya öğretmeni, harita bilgisini pekiştirmek amacıyla öğrencilerden haritanın elemanları ile bu elemanların temel işlevlerini eşleştirmelerini istemiştir. Aşağıdaki sol sütunda verilen harita elemanlarını, sağ sütundaki işlevleriyle doğru bir şekilde eşleştiriniz.

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Öğeler

Harita Ölçeği
Lejant (Harita Anahtarı)
Yön Oku
Coğrafi Koordinat Sistemi

Eşleşmeler

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Harita Ölçeği -> Harita üzerindeki küçültme oranını göstererek uzunluk ve alan hesaplamalarında kullanılan unsurdur; Lejant (Harita Anahtarı) -> Haritadaki özel işaretlerin, sembollerin ve renk tonlarının ne anlama geldiğini açıklayan bölümdür; Yön Oku -> Paralel ve meridyen çizgilerinin bulunmadığı haritalarda coğrafi yönlerin belirlenmesini sağlayan işarettir; Coğrafi Koordinat Sistemi -> Dünya üzerindeki bir noktanın mutlak konumunun tespit edilmesinde ve yerel saat farklarının bulunmasında kullanılan kılavuz çizgilerdir.
Doğru eşleştirmede; harita ölçeği küçültme oranı ve hesaplamalarla, lejant sembollerin ve renklerin açıklamalarıyla, yön oku koordinat çizgileri olmayan haritalardaki yön bulmayla ve coğrafi koordinat sistemi mutlak konum ile yerel saat hesaplamalarıyla ilişkilendirilmiştir.

Adım Adım Çözüm

1
Harita ölçeğinin tanımını arama
Ölçeğin küçültme oranı olduğu ve uzunluk/alan hesaplarında kullanıldığı bilgisine ulaşılarak birinci işlevle eşleştirilir.
Haritalar yeryüzünü belirli bir oranda küçülterek gösterir; bu küçültme oranına ölçek denir.
2
Lejant elemanının işlevini tespit etme
Lejantın haritadaki sembol ve renklerin anlamlarını açıklayan harita anahtarı olduğu bilgisiyle ikinci işlev eşleştirilir.
Haritanın okunabilmesi ve doğru yorumlanabilmesi için lejant bölümüne ihtiyaç duyulur.
3
Yön okunun kullanım amacını belirleme
Koordinat çizgileri bulunmayan haritalarda yön belirlemeyi sağladığı bilgisiyle üçüncü işlev eşleştirilir.
Koordinat sistemi olan haritalarda paralel ve meridyenler yön gösterir; ancak bu çizgiler yoksa yönün anlaşılması için yön okuna ihtiyaç vardır.
4
Coğrafi koordinat sisteminin amacını değerlendirme
Mutlak konum tespiti ve yerel saat farklarının hesaplanması işleviyle dördüncü eleman eşleştirilir.
Paraleller mutlak konum enlemini, meridyenler ise boylamı belirleyerek yerel saat hesaplamalarını mümkün kılar.

Anahtar Kavram

Haritanın elemanları (başlık, ölçek, yön oku, koordinat sistemi, lejant) ve bunların harita okumadaki temel işlevleri.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 2Soru →

Haritaların amacına uygun olarak kullanılabilmesi ve doğru yorumlanabilmesi için bazı temel elemanları barındırması gerekir. Aşağıda verilen harita elemanlarını, bu elemanların harita üzerindeki işlevleri veya eksikliklerinde ortaya çıkacak sonuçlarla eşleştiriniz.

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Öğeler

Çizgi Ölçek
Coğrafi Koordinat Ağı
Lejant
Yön Oku

Eşleşmeler

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Çizgi Ölçek -> Fotokopi veya dijital yöntemlerle boyutu değiştirilen bir haritada ölçümlerin doğruluğunu korumasını sağlar; Coğrafi Koordinat Ağı -> Bölgenin yer aldığı yarım küreyi, sıcaklık kuşağını ve yerel saat özelliklerini belirlemeyi sağlar; Lejant -> Harita üzerinde kullanılan özel işaretlerin, renklerin ve sembollerin ne anlama geldiğini gösterir; Yön Oku -> Üzerinde meridyen ve paralellerin çizilmediği haritalarda yönlerin hatasız belirlenmesini sağlar.
Çizgi ölçek haritayla orantılı büyüyüp küçüldüğü için harita boyutunun değiştirilmesi durumunda doğruluğunu yitirmez. Coğrafi koordinat ağı enlem ve boylam değerleriyle matematik konumu, yarım küreyi ve yerel saat durumunu belirler. Lejant haritadaki sembolleri tanımlar. Yön oku ise koordinat ağı bulunmayan haritalarda yön bulmayı sağlar.

Adım Adım Çözüm

1
Çizgi ölçeğin fotokopi veya boyut değiştirme işlemlerindeki davranışını analiz etmek.
Çizgi ölçeğin haritayla aynı oranda değişmesi nedeniyle ölçüm doğruluğunu koruduğu tespit edilir.
Çizgi ölçeğin boyutu fiziksel olarak değiştiği için kesir ölçek gibi hata vermez.
2
Coğrafi koordinat ağının mutlak konum ve yerel saat üzerindeki etkilerini belirlemek.
Koordinat ağının enlem/boylam dereceleri vasıtasıyla yarım küre ve yerel saat tespiti sağladığı belirlenir.
Paraleller yarım küreyi ve sıcaklık kuşaklarını, meridyenler ise yerel saat farklarını verir.
3
Lejantın haritadaki sembol ve renkleri açıklama işlevini incelemek.
Lejantın harita üzerindeki özel işaretlerin ne anlama geldiğini açıklayan rehber olduğu saptanır.
Haritadaki sembollerin ve renk tonlarının anlam kazanabilmesi lejantın varlığına bağlıdır.
4
Yön okunun koordinat çizgileri bulunmayan haritalardaki yön tayini işlevini değerlendirmek.
Yön okunun paralel ve meridyen çizgileri yokken kuzey yönünü göstererek haritayı yönlendirdiği anlaşılır.
Koordinat çizgileri bulunmayan bir haritada yön okunun bulunmaması yön karmaşasına yol açar.

Anahtar Kavram

Haritanın Elemanları ve İşlevleri
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 3Soru →

Aşağıda haritanın bazı temel elemanları ile bu elemanların harita okuma ve analiz sürecindeki işlevleri verilmiştir. Bu elemanları ve işlevlerini doğru şekilde eşleştiriniz.

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Öğeler

Harita ölçeği
Coğrafi koordinat ağı
Harita lejantı
Yön oku

Eşleşmeler

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Harita ölçeği - gerçek uzaklık hesabı; Coğrafi koordinat ağı - mutlak konum ve yerel saat; Harita lejantı - işaret ve sembollerin açıklamaları; Yön oku - koordinatların olmadığı haritalarda kuzeyin belirlenmesi şeklinde eşleşmektedir.
Haritanın temel elemanlarının her biri farklı bir fonksiyona sahiptir. Harita ölçeği küçültme oranını ve mesafe hesaplamalarını; coğrafi koordinat ağı mutlak konumu, yerel saatleri ve yönleri; harita lejantı sembollerin anlamını; yön oku ise koordinat çizgisi barındırmayan haritalarda kuzey yönünü göstererek doğru eşleşmeyi sağlar.

Adım Adım Çözüm

1
Harita ölçeğinin temel işleviyle eşleştirilmesi
Harita ölçeği, haritadaki küçültme oranını ve mesafe hesaplamalarını doğrudan belirlediği için ikinci açıklamayla eşleşir.
Ölçek, gerçek ile harita arasındaki matematiksel ilişkiyi kuran temel elemandır.
2
Coğrafi koordinat ağının işleviyle eşleştirilmesi
Paralel ve meridyen çizgileri mutlak konumu, yerel saatleri ve ana yönleri belirlediği için birinci açıklamayla eşleşir.
Koordinat ağı, Dünya üzerindeki herhangi bir noktanın adresini tanımlamak için kullanılır.
3
Harita lejantının işleviyle eşleştirilmesi
Lejant haritanın dilidir; sembollerin, renklerin ve işaretlerin anlamlarını açıkladığı için dördüncü açıklamayla eşleşir.
Lejant olmadan haritada gösterilen detayların ne anlama geldiği anlaşılamaz.
4
Yön okunun işleviyle eşleştirilmesi
Yön oku, koordinat çizgileri içermeyen haritalarda yön tespiti yapmayı sağladığı için üçüncü açıklamayla eşleşir.
Koordinat çizgileri olan haritalarda yön okuna gerek yoktur; yön oku bu çizgilerin yokluğunda devreye girer.

Anahtar Kavram

Haritanın Elemanları ve İşlevleri
Tahmini Süre:2m 0s