Bilimsel Yöntem ve Özellikleri

2 soru

Soru 1Soru

Bilimsel bilgi, yalnızca zihinsel kurgulara veya soyut akıl yürütmelere dayanarak üretilemez. Bir iddianın bilimsel değer kazanabilmesi için onun somut dünyaya dönük olması, duyu organları ya da çeşitli ölçme araçları yardımıyla doğrudan veya dolaylı olarak gözlemlenebilen gerçekliklerle sınanması gerekir. Deney ve gözlem sınırlarının dışında kalan, yani fiziksel dünyada karşılığı bulunmayan doğaüstü ya da metafiziksel kabuller bilimsel araştırmanın konusu haline getirilemez. Çünkü bilimsel yöntemin temel güvencesi, ileri sürülen hipotezlerin olgular dünyasında sınanabilir olması ve bu yolla doğrulanıp yanlışlanabilmesidir.

Bu parçada bilimsel yöntemin aşağıdaki özelliklerinden hangisi vurgulanmaktadır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Olgusal olma

Cevap

Olgusal olma
Paragrafta bilimsel iddiaların zihinsel kurgularla sınırlı kalamayacağı, somut dünyaya dönük olması ve gözlemlenebilen olgularla sınanması gerektiği ifade edilmiştir. Bu durum bilimsel yöntemin doğrudan olgusal olma (olgusallık) özelliğine karşılık gelmektedir.

Adım Adım Çözüm

1
Parçadaki temel argümanı ve anahtar kavramları tespit etmek.
Parçada geçen 'somut dünyaya dönük olması', 'gözlemlenebilen gerçeklikler' ve 'olgular dünyası' gibi ifadelerin fiziksel dünyadaki somut olaylara işaret ettiği görülür.
Bilimsel iddianın dayandığı temel kaynağı belirlemek için.
2
Elde edilen bu tespiti bilimsel yöntemin temel özellikleriyle karşılaştırmak.
Doğrudan veya dolaylı olarak gözlemlenebilen somut verilere dayanma özelliğinin bilim felsefesinde 'olgusallık' (olgusal olma) kavramı ile adlandırıldığı saptanır.
Parçada vurgulanan kavramın bilimsel karşılığını bulmak için.

Anahtar Kavram

Bilimsel yöntemin olgusal olma özelliği
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 2Soru

Bilimsel bilgi üretiminde araştırmacı, gözlemlediği olguları ele alırken kendi kişisel eğilimlerini, inançlarını, beklentilerini ve toplumsal ön yargılarını araştırma sürecinin dışında tutmakla yükümlüdür. Bir fizik deneyinin veya astronomik gözlemin sonuçları, deneyi gerçekleştiren bilim insanının kişisel özelliklerinden ya da dünya görüşünden bağımsız olarak, benzer teknik koşullar sağlandığında dünyanın her yerindeki diğer araştırmacılar tarafından da aynı şekilde gözlemlenebilmeli ve sınanabilmelidir. Öznel kanaatlerin veya toplumsal kabullerin gölgesinden sıyrılmak, bilimsel yöntemin güvenirliğini sağlayan en temel güvencedir.

Bu parçadaki düşünce bilimsel yöntemin hangi özelliğini vurgulamaktadır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Deney ve gözlem sonuçlarının araştırmacının öznelliğinden bağımsız, nesnel bir yapıda olmasını

Cevap

Deney ve gözlem sonuçlarının araştırmacının öznelliğinden bağımsız, nesnel bir yapıda olmasını
Parçada bilim insanının kendi kişisel inanç, beklenti ve ön yargılarını araştırma sürecinin dışında tutması gerektiği; elde edilen deney ve gözlem sonuçlarının ise kişisel özelliklerden bağımsız olarak herkes için aynı sonucu vermesi gerektiği belirtilmiştir. Bu durum, bilimsel yöntemin kişiden kişiye değişmeyen, tarafsız ve nesnel bir yapıda olması özelliğini doğrudan vurgular.

Adım Adım Çözüm

1
Paragraftaki ana düşünceyi analiz etme
Araştırmacının kişisel inanç, beklenti ve ön yargılarını süreçten uzak tutması gerektiği ve sonuçların herkes tarafından aynı koşullarda aynı şekilde gözlemlenebilmesi gerektiği vurgulanmaktadır.
Parçadaki temel vurguyu saptamak, bizi doğrudan bilimsel yöntemin ilgili özelliğine ulaştıracaktır.
2
Kavramsal eşleştirme yapma
Kişisel eğilimlerden ve öznellikten arınmış olma durumu bilim felsefesinde 'nesnellik' (objektiflik) kavramıyla ifade edilir.
Bilimsel yöntemin özelliklerinin felsefi terminolojideki karşılığını belirlemek gerekir.
3
Seçenekleri değerlendirme ve çelişkileri eleme
Deney ve gözlem sonuçlarının öznellikten uzak ve nesnel yapıda olmasını ifade eden seçeneğin doğru olduğu belirlenmiştir. Diğer seçeneklerin ise bilimin dogmatik olmaması, yöntemin keyfi esnetilemeyeceği, bütüncül yaklaşımın felsefeye ait olması ve bilimin olgusal yapısıyla çelişmesi yönlerinden elenmesi gerekir.
Doğru sonuca ulaşmak ve çeldiricilerin kavramsal hatalarını doğrulamak için seçenek analizi gereklidir.

Anahtar Kavram

Bilimin Nesnelliği (Objektiflik)
Tahmini Süre:2m 0s
Bilimsel Yöntem ve Özellikleri Alıştırma Soruları — YKS TYT (Temel Yeterlilik Testi) | Examkin