Examkin

Öge Eksiklikleri

2 soru

Soru 1Soru →

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde nesne eksikliğinden kaynaklanan bir anlatım bozukluğu vardır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Arkadaşına her konuda güvenir ve her zaman desteklerdi.

Cevap

Arkadaşına her konuda güvenir ve her zaman desteklerdi.
Doğru cevap olan 'Arkadaşına her konuda güvenir ve her zaman desteklerdi.' cümlesinde nesne eksikliği vardır. İlk cümledeki 'arkadaşına' dolaylı tümleci, ikinci cümlenin yüklemi olan 'desteklerdi' ile uyum sağlamaz. Cümlenin 'Arkadaşına her konuda güvenir ve onu her zaman desteklerdi.' şeklinde düzeltilmesi gerekir.

Adım Adım Çözüm

1
Cümledeki yüklemleri belirleyin ve bu yüklemlerin öge gereksinimlerini kontrol edin.
Cümlede iki yüklem bulunmaktadır: 'güvenir' ve 'desteklerdi'. 'Güvenmek' fiili dolaylı tümleç (-e hali) alırken, 'desteklemek' fiili belirtili nesne (-i hali) alır.
Yüklemlerin geçişlilik durumlarının ve öge isteklerinin farklı olması anlatım bozukluğuna zemin hazırlar.
2
Birinci cümledeki 'arkadaşına' dolaylı tümlecinin ikinci yükleme bağlanıp bağlanamadığını test edin.
'Arkadaşına desteklerdi' ifadesi dil bilgisi kurallarına aykırıdır.
İkinci yüklem geçişli bir eylem olduğundan yönelme durumu eki almış bir ögeyi nesne olarak kabul edemez.
3
Anlatım bozukluğunu düzeltmek için eksik olan nesneyi cümleye ekleyin.
Cümle 'Arkadaşına her konuda güvenir ve onu / arkadaşını her zaman desteklerdi.' şeklinde düzeltilmelidir.
İkinci yüklemin önüne getirilen nesne ile dil bilgisel uyum sağlanır.

Anahtar Kavram

Nesne Eksikliği
Tahmini Süre:1m 0s
Soru 2Soru →

Sıralı veya bağlı cümlelerde, ortak kullanılan ögelerin her iki yükleme de uyum sağlaması gerekir. Aksi takdirde öge eksikliğinden kaynaklanan anlatım bozukluğu meydana gelir.

Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde yer tamlayıcısı (dolaylı tümleç) eksikliğinden kaynaklanan bir anlatım bozukluğu vardır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Sanatçının son eserini dikkatle inceledim ve hayran kaldım.

Cevap

Sanatçının son eserini dikkatle inceledim ve hayran kaldım.
Sanatçının son eserini dikkatle inceledim ve hayran kaldım cümlesinde, ilk cümlenin belirtili nesnesi olan 'sanatçının son eserini' ifadesi, ikinci cümlenin yüklemi olan 'hayran kaldım' ile uyum sağlamamaktadır. 'Hayran kalmak' fiili yönelme durum eki alan bir yer tamlayıcısı gerektirdiğinden, ikinci cümlenin başına 'ona' veya 'esere' yer tamlayıcısı getirilmelidir. Bu ögenin eksikliği anlatım bozukluğuna yol açmıştır.

Adım Adım Çözüm

1
Her seçenekteki sıralı veya bağlı cümlelerin yüklemlerini ve öge ortaklıklarını belirlemek.
Cümlelerin öge dizilimleri ve yüklemlerin bağlı olduğu ortak ögeler ortaya çıkarılır.
Hangi ögenin eksik olduğunu bulabilmek için öncelikle cümlelerin yapılarını analiz etmek gerekir.
2
Seçeneklerde ortak kullanılan ögelerin yüklemlerle uyumunu kontrol etmek.
Sanatçının son eserini dikkatle inceledim ve hayran kaldım cümlesinde 'hayran kaldım' yükleminin 'sanatçının son eserini' nesnesiyle uyum sağlamadığı görülür.
'Hayran kalmak' eylemi yönelme durum eki (-e) alan bir yer tamlayıcısı gerektirir.
3
Uyumsuzluğu gidermek için eksik olan ögeyi belirlemek ve cümleyi tamamlamak.
İkinci cümlenin başına 'ona' veya 'esere' yer tamlayıcısı getirilmesi gerektiği saptanır.
Bu yer tamlayıcısı eksikliği giderildiğinde cümledeki anlatım bozukluğu düzeltilmiş olur.

Anahtar Kavram

Cümlede yer tamlayıcısı (dolaylı tümleç) eksikliği
Tahmini Süre:1m 30s
Öge Eksiklikleri Alıştırma Soruları — YKS TYT (Temel Yeterlilik Testi) | Examkin