Bağlı Cümle

2 soru

Bağlı cümleler; aralarında anlam ilgisi bulunan, en az iki yüklemli cümlenin birbirine bir bağlaçla bağlandığı cümlelerdir. Eğer bağlaç yüklemleri değil de sözcükleri veya sözcük gruplarını bağlıyorsa o cümle bağlı cümle sayılamaz.

Buna göre aşağıdaki cümlelerden hangisi yapısı bakımından 'bağlı cümle'dir?

Tiyatro kulübündeki öğrenciler oyunun son provasını yaptılar, dekor ve kostümleri büyük bir özenle sahneye yerleştirdiler.

Şair, hem doğa sevgisini hem de yalnızlık temasını ustalıkla harmanlayarak edebiyat dünyasında kendine sağlam bir yer edinmiştir.

Genç müzisyen dün akşam ilk solo konserini verdi ama heyecanı yüzünden dinleyicilerle pek iletişim kuramadı.

Kütüphanedeki eski kitapları ve dergileri tek tek sınıflandırdı, tozlu rafları nemli bir bezle silip temizledi.

Yeni projenin bütçesini ve çalışma takvimini belirlemek üzere yarın sabah erkenden şirket merkezinde toplanacağız.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Genç müzisyen dün akşam ilk solo konserini verdi ama heyecanı yüzünden dinleyicilerle pek iletişim kuramadı.

Cevap

Genç müzisyenin konser vermesini ve dinleyicilerle iletişim kuramamasını anlatan cümle (Genç müzisyen dün akşam ilk solo konserini verdi ama heyecanı yüzünden dinleyicilerle pek iletişim kuramadı.)

Genç müzisyenin konser vermesini ve dinleyicilerle iletişim kuramamasını anlatan cümlede, 'verdi' ve 'kuramadı' olmak üzere iki ayrı yüklem (iki bağımsız cümle) bulunmaktadır. Bu iki cümle birbirine 'ama' bağlacıyla bağlanmıştır. Cümle içinde herhangi bir fiilimsi de bulunmadığından, bu cümle yapıca bağlı cümledir.

Adım Adım Çözüm

Seçeneklerde yer alan cümlelerin yüklem sayılarını belirleyin.

Tiyatro kulübü, müzisyen ve kütüphane konulu cümlelerde ikişer yüklem; şair ve proje konulu cümlelerde ise birer yüklem tespit edilmiştir.

Bağlı cümleler en az iki yüklemden (yani iki bağımsız cümleden) oluşmak zorundadır. Tek yüklemli cümleler doğrudan elenir.

İki yüklemi olan cümlelerin yüklemlerinin birbirine nasıl bağlandığını inceleyin.

Müzisyen konulu cümlede yüklemler 'ama' bağlacıyla; tiyatro ve kütüphane konulu cümlelerde ise yüklemler virgülle ayrılmıştır.

Yüklemleri birbirine bağlaçla bağlanan cümleler bağlı cümle, virgül veya noktalı virgülle bağlanan cümleler ise sıralı cümle olur.

Seçeneklerdeki bağlaçların görevlerini kontrol ederek kelimeleri mi yoksa cümleleri mi bağladığını tespit edin.

Müzisyen konulu cümlede 'ama' bağlacı iki cümleyi bağlamaktadır. Diğer cümlelerde geçen 've', 'hem... hem de...' gibi bağlaçlar ise sadece eş görevli sözcükleri veya söz öbeklerini bağlamıştır.

İçinde bağlaç olan her cümle bağlı cümle değildir; bağlı cümle olabilmesi için bağlacın doğrudan iki yüklemi (cümleyi) birbirine bağlaması gerekir.

Anahtar Kavram

Bağlı Cümle

Tahmini Süre:2m 0s

Soru 2Soru →

İki veya daha fazla yüklemli (yargılı) cümlenin birbirine bağlaçlarla bağlandığı cümlelere bağlı cümle denir. Bağlaçların sadece sözcükleri veya sözcük gruplarını bağladığı, tek yüklemli cümleler bağlı cümle sayılamaz.

Buna göre, aşağıdaki cümlelerden hangisi yapısı bakımından bağlı bir cümledir?

Güneş dağların arkasında kayboldu, köyün sokaklarına yavaş yavaş sessiz ve serin bir karanlık çöktü.

Romanlarında hem tarihî gerçekliği hem de bireysel duyarlılıkları büyük bir ustalıkla harmanlayarak okuyucuya sunuyor.

Kütüphanedeki eski kitapları büyük bir titizlikle tasnif etti fakat aradığı el yazması esere bir türlü ulaşamadı.

Genç yazar ve deneyimli editör, saatlerce yeni kitabın kapak tasarımı üzerine fikir alışverişinde bulundular.

Dışarıda hafif hafif yağan yağmurun sesini dinlerken geçmişe dair tatlı anılarını bir bir hatırladı.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Kütüphanedeki eski kitapları büyük bir titizlikle tasnif etti fakat aradığı el yazması esere bir türlü ulaşamadı.

Cevap

Kütüphanedeki eski kitapları büyük bir titizlikle tasnif etti fakat aradığı el yazması esere bir türlü ulaşamadı.

Doğru cevap olan cümlede ('Kütüphanedeki eski kitapları büyük bir titizlikle tasnif etti fakat aradığı el yazması esere bir türlü ulaşamadı.') 'tasnif etti' ve 'ulaşamadı' olmak üzere iki ayrı yüklem bulunmaktadır. Bu iki bağımsız cümle birbirine 'fakat' bağlacı ile bağlandığı için yapıca bağlı cümle özelliğindedir.

Adım Adım Çözüm

Cümlelerin yüklem sayılarını ve içerdikleri yargıları tespit etmek.

Seçeneklerdeki cümlelerden bazılarının tek yüklemli, bazılarının ise birden fazla yüklemli olduğu görülür.

Bir cümlenin sıralı veya bağlı olabilmesi için en az iki yükleme sahip olması gerekir. Tek yüklemli cümleler bağlı cümle olamaz.

Birden fazla yüklemi olan cümlelerde, bu yüklemlerin birbirine hangi unsurla bağlandığını incelemek.

Yüklemi 'tasnif etti' ve 'ulaşamadı' olan cümlelerin 'fakat' bağlacıyla; yüklemi 'kayboldu' ve 'çöktü' olan cümlelerin ise virgülle bağlandığı belirlenir.

Yüklemler birbirine virgül veya noktalı virgülle bağlanırsa sıralı cümle; bağlaçla bağlanırsa bağlı cümle oluşur.

Tek yüklemli olup bağlaç içeren cümlelerin yapısını ve bağlaçların görevini kontrol etmek.

Bağlaçların cümleleri değil, özneleri (yazar ve editör) veya nesneleri (tarihî gerçekliği ve bireysel duyarlılıkları) bağladığı ve cümlelerin basit veya birleşik yapıda olduğu saptanır.

Bağlı cümle olabilmesi için bağlacın sözcükleri veya sözcük gruplarını değil, doğrudan iki bağımsız cümleyi (yüklemi) bağlaması şarttır.

Anahtar Kavram

Bağlı Cümle

Tahmini Süre:1m 30s

Bağlı Cümle

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar