Examkin

Soru ve Ünlem Cümleleri

1 soru

Soru 1Soru →

Aşağıdaki cümleleri, karşılarında verilen işlevsel/anlamsal açıklamalarla doğru bir biçimde eşleştiriniz.

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Öğeler

Onca emek verip hazırladığın bu kıymetli projeyi nihayete erdirmek için daha ne kadar bekleyeceksin?
Bunca yıl aynı çatı altında yaşayıp da bir kez olsun beni dinlemek istemeyişini nasıl izah edebilirsin!
Yazarın son romanında çizdiği o buğulu atmosferin, okuyucunun ruhunu nasıl sarıp sarmaladığını hepimiz gördük.
Göz alabildiğine uzanan bu yemyeşil vadide, gökyüzünün maviliğiyle birleşen o eşsiz manzara ne muazzam!

Eşleşmeler

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Birinci cümle gerçek soru cümlesiyle (Bilgi almayı amaçlayan gerçek bir soru cümlesidir), ikinci cümle sitem bildiren sözde soru cümlesiyle (Soru biçiminde kurulmuş fakat sitem/yakınma bildiren bir sözde soru cümlesidir), üçüncü cümle soru sözcüğü içeren ama soru cümlesi olmayan seçenekle (Soru sözcüğü içerdiği hâlde soru cümlesi niteliği taşımayan bir cümledir), dördüncü cümle ise beğeni bildiren ünlem cümlesiyle (Hayranlık ve beğenme duygusunu dile getiren bir ünlem cümlesidir) eşleşmelidir.
Verilen cümlelerden birincisi doğrudan cevap talep eden bir soru cümlesidir. İkincisi biçimce soru görünümlü olmasına rağmen sitem bildiren bir sözde soru cümlesidir. Üçüncüsü soru kelimesi barındırsa da soru anlamı taşımayan bir bildirme cümlesidir. Dördüncüsü ise hayranlık duygusunu dile getiren bir ünlem cümlesidir. Eşleştirmeler bu işlevlere dayanarak doğru şekilde yapılmıştır.

Adım Adım Çözüm

1
İlk cümleyi analiz ederek cümlenin gerçek soru anlamı taşıyıp taşımadığını belirlemek.
İlk cümlede 'ne kadar' soru ifadesiyle doğrudan bilgi talep edilmektedir; bu yüzden gerçek bir soru cümlesidir.
Gerçek soru cümleleri cevap gerektiren bilgi edinme amaçlı yapılardır.
2
İkinci cümleyi okuyup soru yapısının altındaki duygu ve amacı incelemek.
İkinci cümlede 'nasıl izah edebilirsin' denilerek bir cevap istenmemekte, sitem edilmektedir; dolayısıyla bu bir sözde soru cümlesidir.
Sözde soru cümleleri, cevap alma amacının dışında sitem, onaylatma, şüphe gibi duygusal anlamları taşır.
3
Üçüncü cümledeki soru sözcüğünün görevi ve cümlenin genel anlamına katkısını değerlendirmek.
Üçüncü cümlede 'nasıl' sözcüğü bulunsa da bu kelime yan cümleyi niteleyen bir zarftır ve temel cümlenin yüklemi olan 'gördük' soru anlamı taşımamaktadır.
Soru sözcükleri yan cümlede görev alıp ana cümlede soru anlamı kurmayabilir.
4
Dördüncü cümlede duyguyu belirten ifadenin işlevini saptamak.
Dördüncü cümlede 'ne muazzam!' ifadesiyle coşku ve hayranlık hissi dışa vurulduğu için bu cümle bir ünlem cümlesidir.
Ünlem cümleleri; sevinç, hayranlık, korku, telaş gibi duyguları heyecanlı veya coşkun bir dille aktarır.

Anahtar Kavram

Cümle türlerinde soru ve ünlem cümlelerinin anlamsal, yapısal ve işlevsel farklılıklarının kavranması.
Soru ve Ünlem Cümleleri Alıştırma Soruları — YKS TYT (Temel Yeterlilik Testi) | Examkin