Examkin

Question

Difficulty: HardParagrafta Yardımcı Düşünce

Batık maliyet yanılgısı, bireylerin geçmişte yaptıkları ve geri dönüşü olmayan yatırımları d��şünerek mevcut zararlı veya verimsiz bir eylemi sürdürme eğilimidir. Rasyonel karar alma süreçlerinde geçmişte kaybedilenlerin hesaba katılmaması gerekirken, insanlar kaybetme acısından kaçınmak veya geçmişteki kararlarını haklı çıkarmak amacıyla yanlış yolda ilerlemeye devam ederler. Örneğin, yarısına kadar izlendiği hâlde beğenilmeyen bir sinema filmini sırf bilet parası ödendiği için sonuna kadar izlemek bu yanılgının klasik bir yansımasıdır. İktisatçılar ve psikologlar, bu durumun insanın kayıptan kaçınma psikolojisiyle doğrudan ilişkili olduğunu belirtir. Kişi, eylemi sonlandırdığında geçmişteki yatırımın tamamen boşa gittiğini kabul etmek zorunda kalacaktır; oysa sürdürdüğünde zihinsel olarak hâlâ bir kazanım ihtimali olduğuna inanır.

Bu parçadan 'batık maliyet yanılgısı' ile ilgili aşağıdakilerden hangisine ulaşılamaz?

  1. A
    Bireylerin geçmişteki kayıplarını kabullenmek istememesi nedeniyle ortaya çıktığına
  2. B
    Mantıklı karar verme mekanizmalarının dışına çıkılmasına yol açtığına
  3. C
    Sadece maddi yatırımlarla sınırlı olmayıp farklı insani kaynakları da kapsayabildiğine
  4. D
    Kayıptan kaçınma güdüsünün insan kararlar�� üzerindeki etkisini örneklediğine
  5. Geçmişte yapılan yatırımların büyüklüğü oranında bu yanılgıya düşme sıklığının arttığınaAnswer

Answer

Geçmişte yapılan yatırımların büyüklüğü oranında bu yanılgıya düşme sıklığının arttığına
Geçmişte yapılan yatırımların büyüklüğü oranında bu yanılgıya düşme sıklığının arttığına dair yargı parçada hiçbir şekilde geçmemektedir. Parçada batık maliyetin varlığından ve etkilerinden bahsedilmiş ancak bu etkinin yatırımın büyüklüğüyle doğru orantılı olarak arttığına değinilmemiştir. Dolayısıyla bu yargı parçadan çıkarılamaz.

Step-by-Step Solution

1
Paragrafın ana konusu ve yardımcı düşünceleri belirlenir.
Metinde batık maliyet yanılgısının tanımı, nedenleri (kayıptan kaçınma psikolojisi, geçmişi haklı çıkarma çabası), rasyonel olmayan doğası ve günlük hayattan somut bir örneği (beğenilmeyen filmi bilet parası için izlemek) ele alınmaktadır.
Yardımcı düşünce sorularında doğru cevaba ulaşabilmek için metnin tüm unsurlarını analiz etmek gerekir.
2
Seçenekler parçadaki ifadelerle karşılaştırılır.
Geçmişteki kayıpları kabullenememe durumu 'yatırımın boşa gittiğini kabul etmek zorunda kalacaktır' ifadesiyle; mantık dışılık 'rasyonel karar alma süreçlerinde geçmiştekilerin hesaba katılmaması gerekirken...' ifadesiyle; maddi olmayan kaynakları kapsaması 'zaman, emek' kelimeleriyle; kayıptan kaçınma ilişkisi ise 'kayıptan kaçınma psikolojisiyle doğrudan ilişkili' ifadesiyle eşleşmektedir.
Çıkarılabilir olan yargıları eleyerek ulaşılamaz olan tek yargıyı bulmak hedeflenir.
3
Paragrafta yer almayan veya parçanın sınırlarını aşan genellemeci yargı tespit edilir.
Geçmişte yapılan yatırımların büyüklüğü ile bu yanılgıya düşme sıklığı arasında orantısal bir ilişki kuran ifade parçada yer almamaktadır.
Yardımcı düşünce sorularında doğru cevap, parçada değinilmeyen ya da parçadan çıkarılamayacak olan yargıdır.

Key Concept

Yardımcı düşünceler, paragrafta ana düşünceyi destekleyen, onu açıklayan veya somutlaştıran yan yargılardır. Bu tip sorularda seçeneklerdeki yargıların paragraftaki ifadelerle birebir ya da anlamca örtüşüp örtüşmediği kontrol edilir.

Hints

1
Parçadaki her bir cümleyi seçeneklerle tek tek eşleştirmeye çalışın.
2
Yanılgının nedenlerine, hangi kaynakları kapsadığına ve rasyonellikle olan ilişkisine dair cümleleri bulun.
3
Parçada yatırımın büyüklüğü ile bu yanılgının sıklığı arasında bir 'oran' kurulup kurulmadığına dikkat edin.

Practice More

Yardımcı düşünce sorularında çeldiriciler genellikle metinde geçen kelimelerin aşırı genelleştirilmesiyle oluşturulur. Bu tip kelimelere karşı dikkatli olun.

Alternative Method

Olumsuz köklü sorularda seçeneklerde yer alan anahtar kelimeleri (kabullenmek istememe, mantıklı karar dışı, zaman ve emek, kayıptan kaçınma, yatırımın büyüklüğü) metin içerisinde tarayarak hızlı eleme yapabilirsiniz.
Estimated Time:2m 0s
Rate this question

Topics

Paragrafta Yardımcı Düşünce

More questions from this topic