Question

Difficulty: HardNeden-Sonuç, Amaç-Sonuç ve Koşul-Sonuç İlişkileri

(I) Modern edebiyat eleştirisinde metinlerarasılık, bir metnin kendisinden önce yazılmış diğer metinlerle kurduğu anlamsal ve biçimsel ilişkiler ağını ifade eder. (II) Bir yazarın, seleflerinin yapıtlarını körü körüne taklit etmekten kaçınması, kendi özgün sesini bulabilmesinin en temel koşuludur. (III) Yazar, edebi geleneğin sunduğu zengin birikimi kendi estetik potasında eriterek yeniden üretmek amacıyla metinlerarası göndermelere sıklıkla başvurur. (IV) Ancak okur, metindeki bu göndermelerin izini sürecek kültürel donanıma sahip değilse yazarın kurduğu bu çok katmanlı anlam dünyası büyük oranda kapalı kalacaktır. (V) Edebi metinlerin bu gizemli doğası, okuru pasif bir alıcı olmaktan çıkarıp metnin üretimine aktif olarak katılan bir figür hâline getirdiği için edebiyat eleştirisinin de yönünü değiştirmiştir.

Bu parçadaki numaralanmış cümlelerle ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

  1. A
    I. cümlede, metinlerarasılık kavramının edebiyat eleştirisindeki tanımına yer verilmiştir.
  2. B
    II. cümlede, yazarın özgünlüğe ulaşabilmesi belli bir şarta bağlanmıştır.
  3. III. cümlede, yazarın metinlerarası göndermeleri kullanma gerekçesi neden-sonuç ilişkisiyle açıklanmıştır.Answer
  4. D
    IV. cümlede, metnin anlam katmanlarının okura kapalı kalması durumu bir koşula bağlanmıştır.
  5. E
    V. cümlede, edebiyat eleştirisinin y��nünün değişmesi durumu nedeni ile birlikte verilmiştir.

Answer

III. cümlede yazarın metinlerarası göndermelere başvurma gerekçesinin neden-sonuç ilişkisiyle açıklandığını iddia eden seçenek.
Doğru cevap, III. cümlede neden-sonuç ilişkisi olduğunu iddia eden seçenektir. Çünkü bu cümlede geçen 'yeniden üretmek amacıyla' ifadesi, eylemin gerekçesini bir amaca bağlamaktadır. Amaç-sonuç cümlelerinde eylem henüz gerçekleşmemiş olup geleceğe yönelik bir hedef barındırır. Bu yüzden cümle amaç-sonuç ilişkisi kurmaktadır, neden-sonuç değil.

Step-by-Step Solution

1
Parçadaki numaralanmış cümlelerin anlam ilişkilerini analiz edin.
I. cümlede tanım yapılmış; II. cümlede 'koşul' kelimesiyle şart anlamı verilmiş; III. cümlede 'amacıyla' ifadesiyle amaç-sonuç ilişkisi kurulmuş; IV. cümlede '-se/sa' ekiyle koşul-sonuç ilişkisi kurulmuş; V. cümlede '-diği için' yapısıyla neden-sonuç ilişkisi kurulmuştur.
Her bir cümlenin yargı taşıma yönünü ve kullanılan bağlaç/eklerin işlevini doğru belirlemek gerekir.
2
III. cümleyi dil bilgisel ve anlamsal açıdan tekrar değerlendirin.
Cümledeki 'yeniden üretmek amacıyla' ifadesi, eylemin gerçekleştirilmesindeki hedefi (amacı) bildirmektedir. Eylem henüz gerçekleşmemiştir ve geleceğe yöneliktir.
Amaç-sonuç ilişkisi ile neden-sonuç ilişkisi arasındaki farkı ayırt etmek, doğru cevaba ulaşmayı sağlar.
3
Seçeneklerdeki iddialarla cümlelerin gerçek anlam ilişkilerini karşılaştırın.
III. cümleyle ilgili seçenekte cümlenin 'neden-sonuç' ilişkisi barındırdığı iddia edilmiştir. Oysa bu cümle amaç-sonuç cümlesidir. Dolayısıyla bu yargı yanlıştır.
Soruda yanlış olan ifade sorulduğu için amaç-sonuç ilişkisini yanlış tanımlayan seçenek doğru yanıt olmalıdır.

Key Concept

Cümlede anlam ilişkileri (Neden-sonuç ve amaç-sonuç farkı)
Rate this question