Examkin

Zaman ve Vardiya Problemleri

24 questions

Question 21Question →

Bir şirketin danışma masasında hafta içi bir gün 08.00−18.0008.00 - 18.00 saatleri arasında ikişer saatlik vardiyalar hâlinde beş kişi görev yapmaktadır. Bu kişiler ve görev yaptıkları saatlerle ilgili bilinenler şunlardır:

* Görev yapan kişiler Ayhan, Burak, Ceren, Deniz ve Elif'tir.
* Her bir vardiyada yalnızca bir kişi g��rev yapmıştır.
* Ceren, en son vardiyada (16.00−18.0016.00 - 18.00) görev yapmıştır.
* Burak, 10.00−12.0010.00 - 12.00 vardiyasında görev yapmıştır.
* Deniz, Burak'tan hemen sonraki vardiyada görev yapmıştır.
* Elif, 14.00−16.0014.00 - 16.00 vardiyasında görev yapmıştır.

Buna göre, ilk vardiyada (08.00−10.0008.00 - 10.00) görev yapan kişi aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: Ayhan

Answer

Ayhan
Verilen bilgiler doğrultusunda vardiyalar sırayla dizildiğinde: ikinci vardiya (10.00−12.0010.00 - 12.00) Burak'a, dördüncü vardiya (14.00−16.0014.00 - 16.00) Elif'e ve son vardiya (16.00−18.0016.00 - 18.00) Ceren'e aittir. Deniz, Burak'tan hemen sonraki vardiyada olduğu için üçüncü vardiyada (12.00−14.0012.00 - 14.00) görev almıştır. Bu durumda geriye kalan tek vardiya olan ilk vardiyaya (08.00−10.0008.00 - 10.00) Ayhan yerleşmektedir. Dolayısıyla doğru yanıt Ayhan'dır.

Step-by-Step Solution

1
Vardiya saatlerini sırayla listeleyin.
Vardiya saatleri sırasıyla şöyledir: 1. Vardiya: 08.00−10.0008.00 - 10.00, 2. Vardiya: 10.00−12.0010.00 - 12.00, 3. Vardiya: 12.00−14.0012.00 - 14.00, 4. Vardiya: 14.00−16.0014.00 - 16.00, 5. Vardiya: 16.00−18.0016.00 - 18.00.
Zaman tablosunu doğru kurarak kişileri doğru yerleştirebilmek için.
2
Net olarak verilen kişileri vardiyalara yerleştirin.
Ceren son vardiyaya (16.00−18.0016.00 - 18.00), Burak ikinci vardiyaya (10.00−12.0010.00 - 12.00), Elif ise dördüncü vardiyaya (14.00−16.0014.00 - 16.00) yerleştirilir.
Doğrudan verilen öncülleri uygulamak için.
3
Deniz'in vardiyasını belirleyin.
Deniz, Burak'tan (10.00−12.0010.00 - 12.00) hemen sonraki vardiyada görev yaptığı için üçüncü vardiyaya (12.00−14.0012.00 - 14.00) yerleşir.
Göreceli zaman ilişkisini çözmek için.
4
Kalan son kişi olan Ayhan'ı boş kalan vardiyaya yerleştirin.
Geriye kalan tek boş vardiya olan ilk vardiyaya (08.00−10.0008.00 - 10.00) Ayhan yerleşir.
Tüm vardiyalar dolduğunda boşta kalan tek kişiyi belirlemek için.

Key Concept

Sözel mantık zaman tablosu oluşturma ve doğrudan/dolaylı öncülleri yerleştirme.
Estimated Time:45s
Question 22Question →

Arzu, Bora, Ceyda, Deniz ve Eren adlı çalışanlar; Pazartesi, Salı, Çarşamba, Perşembe ve Cuma günlerinden oluşan hafta içi günlerinde birer gün çalışmaktadır. Bu çalışanların çalışma günlerine ilişkin bilgiler şu şekildedir:

* Bora, Ceyda'dan hemen sonraki gün çalışmaktadır.
* Eren, Pazartesi günü çalışmamaktadır.
* Arzu, Salı günü çalışıyorsa Deniz Cuma günü çalışmaktadır.
* Deniz ve Eren art arda gelen günlerde çalışmaktadır.

Buna göre, aşağıdakilerden hangisi kesinlikle yanlıştır?

Show answer & explanation

Answer: Arzu Salı günü çalışmaktadır.

Answer

Arzu'nun Salı günü çalışması ifadesi kesinlikle yanlıştır.
Arzu'nun Salı günü çalışması durumunda, koşul gereği Deniz Cuma günü, ardışıklık kuralı gereği de Eren Perşembe günü çalışmalıdır. Bu durumda geriye yalnızca Pazartesi ve Çarşamba günleri kalır. Ancak Ceyda ve Bora'nın ardışık günlerde çalışması gerektiğinden, bu iki boş güne yerleştirilmeleri mümkün değildir. Dolayısıyla Arzu'nun Salı günü çalışması imkansızdır ve bu ifade kesinlikle yanlıştır.

Step-by-Step Solution

1
Bora'nın Ceyda'dan hemen sonraki gün çalışması kuralını (C−BC - B bloğu) ve Eren ile Deniz'in art arda çalışması kuralını (D−ED - E ya da E−DE - D bloğu) belirleyin.
Yerleşimi yapılacak iki adet ardışık blok elde edilir: C−BC-B ve {D,E}\{D, E\}.
Değişkenleri gruplayarak yerleşim olasılıklarını daraltmak.
2
Arzu'nun Salı günü çalıştığı varsayımı üzerinden koşullu öncülü uygulayın.
Arzu Salı günü çalışırsa, koşul gereği Deniz Cuma günü çalışmalıdır.
İlgili seçeneğin doğruluğunu/yanlışlığını test etmek.
3
Deniz Cuma günü çalışırken Eren'in gününü belirleyin.
Deniz ve Eren ardışık günlerde çalışması gerektiği için Eren Perşembe günü çalışmalıdır (Cuma gününden sonraki gün hafta sonu olduğundan).
Ardışıklık kuralını uygulamak.
4
Kalan günleri belirleyip C−BC - B bloğunu yerleştirmeyi deneyin.
Salı (Arzu), Perşembe (Eren) ve Cuma (Deniz) günleri dolu olduğundan geriye yalnızca Pazartesi ve Çarşamba günleri kalır. Bu günler ardışık olmadığı için C−BC - B bloğu yerleştirilemez.
Oluşan çelişkiyi göstererek varsayımın imkansız olduğunu kanıtlamak.

Key Concept

Sözel Mantık Zaman ve Vardiya Problemleri
Estimated Time:2m 0s
Question 23Question →

Bir yerel radyo istasyonunda Pazar günü 14.00−19.0014.00 - 19.00 saatleri arasında birer saatlik vardiyalar hâlinde program sunacak olan Hakan, Jale, Kaan, Lale ve Murat adlı programcılar��n yayın sıralamasına ilişkin bilinenler şunlardır:

* Her bir yayıncı sadece bir saatlik bir program sunmaktadır.
* Jale'nin programı, Kaan'ın programından hemen sonraki saat dilimindedir.
* Hakan'ın programı, Murat'ın programından daha erken bir saat dilimindedir.
* Lale'nin programı 16.00−17.0016.00 - 17.00 saat dilimindedir.

Buna göre, aşağıdakilerden hangisi kesinlikle doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: Murat'ın programı, Hakan'ın programından hemen sonraki saat dilimindedir.

Answer

Murat'ın programı, Hakan'ın programından hemen sonraki saat dilimindedir.
Her iki olası yayın sıralamasında da Hakan ve Murat sırasıyla ardışık saatlerde yer almaktadır (ya 4. ve 5. saatlerde ya da 1. ve 2. saatlerde). Bu nedenle Murat'ın programının Hakan'ın programından hemen sonraki saat diliminde olduğu ifadesi kesinlikle doğrudur.

Step-by-Step Solution

1
Verilen bilgilere göre saat dilimleri ve programcılar için bir taslak tablo oluşturulur.
Tabloda 5 saat dilimi belirlenir: 1. dilim (14.00−15.0014.00-15.00), 2. dilim (15.00−16.0015.00-16.00), 3. dilim (16.00−17.0016.00-17.00), 4. dilim (17.00−18.0017.00-18.00) ve 5. dilim (18.00−19.0018.00-19.00). Lale'nin programının 16.00−17.0016.00 - 17.00 arasında olduğu kesin olarak tabloya yerleştirilir (3. dilim).
Kesin verilerden başlayarak tabloyu kurmak çözümü kolaylaştırır.
2
Kaan ve Jale'nin ardışık olması kuralı ile boş kalan yerler analiz edilir.
Lale 3. dilimde olduğundan, geriye kalan 1, 2, 4 ve 5. dilimler {1, 2} ve {4, 5} şeklinde iki ardışık gruba ayrılır. Jale'nin Kaan'dan hemen sonra olması gerektiğinden, bu ikili ya {1, 2} grubunda (Kaan 1, Jale 2) ya da {4, 5} grubunda (Kaan 4, Jale 5) yer almalıd��r.
Ardışıklık kısıtı boş yerlerin gruplandırılmasını zorunlu kılar.
3
Hakan ve Murat'ın olası konumları belirlenir.
Hakan'ın programı Murat'ınkinden erken olduğundan, geriye kalan ardışık grupta Hakan ilk sırada, Murat ise ikinci sırada yer alır. Bu durumda iki olası senaryo ortaya çıkar: 1. Senaryo: Kaan (1), Jale (2), Lale (3), Hakan (4), Murat (5) ya da 2. Senaryo: Hakan (1), Murat (2), Lale (3), Kaan (4), Jale (5).
Tüm olasılıkları belirlemek kesin doğruyu bulmayı sağlar.
4
Olası iki durum karşılaştırılarak kesin doğru ifade tespit edilir.
Her iki senaryoda da Hakan ve Murat'ın programları her zaman sırasıyla ardışık saat dilimlerinde yer alır (1. senaryoda 4 ve 5, 2. senaryoda 1 ve 2). Dolayısıyla Murat'ın programı her durumda Hakan'ın programından hemen sonradır.
Her iki senaryoda da değişmeyen ortak özelliği bulmak sorunun cevabını verir.

Key Concept

Sözel Mantık Zaman ve Vardiya Problemleri

Hints

1
Lale'nin yerinin sabit olduğunu (16.00−17.0016.00 - 17.00) kullanarak çözüme başlayın.
2
Geriye kalan saat dilimlerini Lale'nin yayını öncesi ve sonrası olarak iki ayrı blok halinde değerlendirip Kaan ve Jale ikilisini bu bloklara yerleştirin.

Practice More

Benzer ardışıklık kuralları içeren diğer sözel mantık sorularını çözerek gruplama ve yerleştirme mantığını pekiştirebilirsiniz.
Estimated Time:1m 30s
Question 24Question →

Bir güvenlik şirketinde cumartesi günü 08.00−20.0008.00 - 20.00 saatleri arasında ikişer saatlik vardiyalar hâlinde altı kişi görev yapmaktadır. Bu kişiler Ayhan, Buse, Cem, Derya, Eren ve Furkan'dır.

Vardiya saatleri sırasıyla şu şekildedir:
* 1. Vardiya: 08.00−10.0008.00 - 10.00
* 2. Vardiya: 10.00−12.0010.00 - 12.00
* 3. Vardiya: 12.00−14.0012.00 - 14.00
* 4. Vardiya: 14.00−16.0014.00 - 16.00
* 5. Vardiya: 16.00−18.0016.00 - 18.00
* 6. Vardiya: 18.00−20.0018.00 - 20.00

Kişilerin görev yaptığı vardiyalara ilişkin bilgiler şu şekildedir:
* Cem, Eren'den hemen sonraki vardiyada görev almışt��r.
* Derya, ilk veya son vardiyada görev almamıştır.
* Ayhan, 4. vardiyada (14.00−16.0014.00 - 16.00) görev almıştır.
* Buse'nin sabah vardiyalarında (08.00−12.0008.00 - 12.00 arası) görev almas�� durumunda Furkan akşam vardiyasında (18.00−20.0018.00 - 20.00) görev almaktadır.

**Buna göre, Furkan'ın 5. vardiyada (16.00−18.0016.00 - 18.00) görev aldığı biliniyorsa aşağıdakilerden hangisi kesinlikle doğrudur?**

Show answer & explanation

Answer: Buse, 18.00 - 20.00 (6. vardiya) vardiyasında görev almıştır.

Answer

Buse, 18.00 - 20.00 (6. vardiya) vardiyasında görev almıştır.
Furkan'ın 5. vardiyada olduğu durumda, Eren ve Cem'in ardışık olma kuralı ile Derya'nın 1. ve 6. vardiyada çalışamama kuralı birleştiğinde tek bir geçerli dizilim oluşur. Bu dizilime göre Eren 1., Cem 2., Derya 3., Ayhan 4., Furkan 5. ve Buse 6. vardiyadadır. Dolayısıyla Buse'nin 18.00 - 20.00 (6. vardiya) vardiyasında görev aldığı kesin olarak doğrudur.

Step-by-Step Solution

1
Sabit verileri ve kısıtlamaları belirlemek.
Ayhan'ın 4. vardiyada, Furkan'ın ise sorudaki ek bilgiye göre 5. vardiyada olduğu kesinleşir. Derya ise 1. veya 6. vardiyada görev alamaz.
Soruda verilen doğrudan ve ek koşullu bilgileri yerleştirerek seçenekleri daraltmak.
2
Eren ve Cem'in ardışık yerleşimini analiz etmek.
Cem, Eren'den hemen sonraki vardiyada olmalıdır. Dolayısıyla [Eren, Cem] şeklinde ikili bir blok oluştururlar. 4. ve 5. vardiyalar dolu olduğundan bu blok ya 1-2 ya da 2-3 vardiyalarına yerleşebilir. Eğer 2-3 vardiyalarına yerleşirlerse (Eren 2, Cem 3), Derya için sadece 1. veya 6. vardiya kalır. Ancak Derya ilk veya son vardiyada çalışamayacağı için bu yerleşim imkansızdır. Bu durumda [Eren, Cem] bloğu kesin olarak 1. ve 2. vardiyaya yerleşir.
Ardışık yerleşim kuralını, Derya'nın negatif kısıtlamasıyla birleştirerek tek olası seçeneğe indirgemek.
3
Kalan kişileri (Derya ve Buse) boş vardiyalara yerleştirmek.
Eren 1., Cem 2., Ayhan 4. ve Furkan 5. vardiyada olduğuna göre geriye 3. ve 6. vardiyalar kalır. Derya 6. vardiyada görev alamayacağından kesin olarak 3. vardiyada yer alır. Boşta kalan son kişi olan Buse ise 6. vardiyaya yerleşir.
Derya'nın son vardiyada çalışamayacağı kuralını uygulayarak kalan kişilerin yerlerini netleştirmek.
4
Buse'nin durumuna bağlı olan koşullu önermeyi kontrol etmek.
Buse 6. vardiyada (akşam) görev almıştır. Buse sabah vardiyalarında (08.00−12.0008.00 - 12.00) görev almadığı için koşul tetiklenmez ve herhangi bir çelişki oluşmaz.
Tüm kuralların eksiksiz sağlandığını doğrulamak.

Key Concept

Zaman ve Vardiya Problemleri
PreviousPage 2 / 2
Zaman ve Vardiya Problemleri Practice Questions — ALES — Page 2 | Examkin