Examkin

Question

Difficulty: HardDeneme Süreli İş Sözleşmesi

Bir iş yerinde uygulanmakta olan Toplu İş Sözleşmesi’nde deneme süresinin en çok 33 ay olarak belirlendiği görülmektedir. Bu iş yerinde işe başlayan bir işçi ile yapılan bireysel iş sözleşmesinde ise deneme süresi 44 ay olarak kararlaştırılmıştır. İşveren, işçinin performansını yeterli bulmadığı gerekçesiyle iş sözleşmesini çalışmanın 100100. gününde herhangi bir bildirim süresine uymaksızın ve tazminat ödemeden feshetmiştir.

4857 sayılı İş Kanunu ve genel hukuk ilkeleri çerçevesinde, söz konusu fesih işlemiyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

  1. A
    Yapılan fesih işlemi geçerlidir; zira bireysel iş sözleşmesindeki 44 aylık süre, İş Kanunu’nun izin verdiği azami sınırı aşmamaktadır.
  2. Yapılan fesih işlemi hukuken geçersizdir; çünkü bireysel iş sözleşmesi hükümleri, işçi aleyhine olacak şekilde Toplu İş Sözleşmesi'nde belirlenen 33 aylık deneme süresi sınırını genişletemez.Answer
  3. C
    İş sözleşmesi deneme süresi içinde feshedildiği için geçerlidir; ancak işçiye 100100 günlük çalışması için ihbar tazminatı ödenmesi zorunludur.
  4. D
    Deneme süresinin Toplu İş Sözleşmesi ile uzatılabilmesi için işçinin sendika üyesi olması zorunludur, aksi halde deneme süresi her koşulda 22 ay ile sınırlı kalır.
  5. E
    Yapılan fesih işlemi geçerlidir; çünkü deneme süresine ilişkin bireysel sözleşme hükümleri, Toplu İş Sözleşmesi hükümlerinden her zaman önceliklidir.

Answer

Yapılan fesih işlemi geçersizdir çünkü Toplu İş Sözleşmesi'ndeki 3 aylık sınır, bireysel sözleşme ile işçi aleyhine olacak şekilde genişletilemez.
Doğru yanıt, Toplu İş Sözleşmesi ile bireysel iş sözleşmesi arasındaki ilişkiyi doğru analiz etmektedir. 4857 sayılı İş Kanunu'nun 15. maddesi uyarınca deneme süresi TİS ile 4 aya kadar çıkarılabilse de, eğer mevcut bir TİS bu süreyi 3 ay olarak sınırlandırmışsa, bireysel sözleşme ile bu sürenin işçi aleyhine olacak şekilde (deneme süresinin uzaması işçi aleyhinedir) 4 aya çıkarılması mümkün değildir. Bu durumda 100. günde yapılan fesih, deneme süresi dışında kalmaktadır.

Step-by-Step Solution

1
Yasal sınırın kontrol edilmesi
4857 sayılı İş Kanunu Madde 15'e göre deneme süresi bireysel sözleşme ile en çok 22 ay, Toplu İş Sözleşmesi (TİS) ile en çok 44 ay olabilir.
Sözleşmedeki sürelerin yasal tavanı aşıp aşmadığını belirlemek için gereklidir.
2
Normlar hiyerarşisinin uygulanması
TİS'te belirlenen 33 aylık süre, o iş yerindeki bireysel iş sözleşmeleri için bağlayıcıdır. Bireysel sözleşme, TİS hükümlerini ancak işçi lehine (daha kısa deneme süresi veya hiç olmaması gibi) değiştirebilir.
TİS ve bireysel sözleşme arasındaki çelişkiyi çözmek için hukuk hiyerarşisine bakılır.
3
Fiili durumun değerlendirilmesi
İşçi 100100. günde işten çıkarılmıştır. Geçerli deneme süresi TİS uyarınca 33 ay (9090 gün) olduğu için, 100100. gün deneme süresi dışındadır.
Feshin yapıldığı tarihin, geçerli deneme süresi sınırları içinde kalıp kalmadığını saptamak için gereklidir.
4
Sonucun belirlenmesi
Deneme süresi geçtikten sonra yapılan bildirimsiz ve tazminatsız fesih, usulsüzdür. İşveren ihbar sürelerine uymak zorundadır.
Hukuki yaptırımın ne olduğunu belirlemek için gereklidir.

Key Concept

Toplu İş Sözleşmesi ve Bireysel İş Sözleşmesi Arasındaki İlişki (Yararlılık İlkesi)

Hints

1
Toplu İş Sözleşmesi ile bireysel iş sözleşmesi arasında bir hüküm farkı olduğunda hangisinin öncelikli olduğuna dikkat edin.
2
Deneme süresinin uzun olması mı yoksa kısa olması mı işçinin lehinedir? İş hukukunda 'işçi lehine yorum' ilkesini hatırlayın.
3
TİS'te 3 ay yazıyorsa, bireysel sözleşme bu süreyi 4 aya çıkararak işçinin tazminatsız atılma riskini artıramaz. 100. gün bu durumda deneme süresi sonrasına düşer.

Practice More

İş sözleşmesinin deneme süresi içinde haklı nedenle feshi ile deneme süresi hükmüne dayanarak feshi arasındaki farkları inceleyiniz.
Estimated Time:2m 0s
Rate this question

Topics

Deneme Süreli İş Sözleşmesi

More questions from this topic