Examkin

Question

Difficulty: Very hardSosyolojinin Tanımı, Konusu ve Özellikleri

Sosyolojik bir perspektif; sosyal gerçekliği tikel örneklerin ötesine taşıyarak yapısal bütünlük içerisinde kavramayı ve 'olması gereken' idealize edilmiş modeller yerine 'olanı' tüm nesnelliğiyle analiz etmeyi ilke edinir. Sosyoloji, bu yönüyle hem felsefenin spekülatif çıkarımlarından hem de tarihin olayları benzersizliği içinde ele alan tutumundan ayrışır.

Sosyolojinin bir bilim dalı olarak taşıdığı bu temel karakteristikler göz önüne alındığında, disiplinin bilimsel niteliğiyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi sosyolojinin hem 'pozitif' hem de 'genelleyici' olma vasfını en kapsamlı şekilde sentezler?

  1. A
    Toplumsal olayları bireylerin psikolojik motivasyonlarına indirgeyerek açıklayan ve toplumun nasıl daha erdemli bir yapıya kavuşacağını belirleyen kural koyucu bir bilimdir.
  2. B
    Tarihsel süreçteki her bir toplumsal olayı kendi benzersizliği ve tekrar etmezliği içinde ele alarak, bu olayların toplumsal vicdan üzerindeki ahlaki etkilerini betimlemeye odaklanan bir disiplindir.
  3. Toplumsal olguları kendine özgü birer gerçeklik olarak ele alan, değer yargılarını analiz dışı tutarak 'olanı' saptayan ve tikel gözlemlerden hareketle genel geçer tipolojiler ile teorik modeller inşa eden bir bilimdir.Answer
  4. D
    Toplumun mevcut aksaklıklarını tespit ederek, bu aksaklıkların hangi evrensel ahlaki normlar ve değer sistemleri doğrultusunda iyileştirilmesi gerektiğini rasyonel bir dille ortaya koyan teleolojik bir yapıdır.
  5. E
    Toplumsal değişimi toplumsal düzenin işleyişini bozan istisnai bir sapma olarak gören ve her toplumun kendi içine kapalı geleneksel yapısını korumayı amaçlayan normatif bir analiz biçimidir.

Answer

Toplumsal olguları kendine özgü gerçeklikler olarak kabul eden, değer yargılarından arınarak 'olanı' saptayan ve tikel durumlardan genel teorik modeller üreten ifade doğrudur.
Doğru ifade, sosyolojinin değer yargılarını dışarıda bırakarak nesnel bir saptama yapma (pozitiflik) ve somut verilerden genel kuramlara ulaşma (genelleyicilik) özelliklerini, toplumsal olguların özgün niteliğini vurgulayarak tam olarak yansıtmaktadır.

Step-by-Step Solution

1
Sosyolojinin 'pozitif' (normatif olmayan) özelliğini değerlendirmek.
Sosyolojinin 'olması gereken' ile değil, 'olan' (pozitif) ile ilgilendiği, dolayısıyla ahlaki veya etik bir yargıda bulunmadığı sonucuna varılır.
Bilimsel nesnellik, araştırmacının kendi değer yargılarını analiz sürecine dahil etmemesini (değer yargısızlık) gerektirir.
2
Sosyolojinin 'genelleyici' (nomotetik) niteliğini analiz etmek.
Sosyolojinin tek tek olayları (tikel) betimlemekle yetinmediği, bu olaylar arasındaki ortak örüntüleri bularak soyutlama ve tipolojiler (tümel) geliştirdiği anlaşılır.
Sosyoloji, tarihten farklı olarak olayların benzersizliğine değil, benzer koşullar altındaki düzenliliklerine odaklanır.
3
Seçenekleri bu iki temel kriter ışığında sentezlemek.
Disiplinin hem nesnel saptama yapması (pozitif) hem de teorik modeller inşa etmesi (genelleyici) gerekliliği C seçeneğinde birleşmektedir.
Sosyoloji sosyal olguları 'sui generis' (kendine özgü) yapılar olarak ele alarak bilimsel özerkliğini korur.

Key Concept

Sosyolojinin Bilimsel Özellikleri: Pozitiflik ve Genelleyicilik
Estimated Time:2m 30s
Rate this question

Topics

Sosyolojinin Tanımı, Konusu ve Özellikleri

More questions from this topic