Question

Difficulty: MediumAydınlatma ve Görme Koşulları

Bir kamu kurumunun yoğun veri girişi yapılan operasyon merkezinde, çalışma ortamının genel aydınlatma şiddeti (luxlux) standartlara uygun olmasına rağmen, çalışanlar gün sonunda şiddetli göz yorgunluğu, baş ağrısı ve odaklanma güçlüğü yaşamaktadır. Yapılan ergonomik incelemede, bilgisayar ekranları üzerindeki yansımaların (parıltı) yüksek olduğu ve bakılan ekran ile yakın çevre arasındaki aydınlık farkının (kontrast) dengesiz olduğu tespit edilmiştir.

Çalışma psikolojisi ve ergonomi ilkeleri dikkate alındığında, bu durumla ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

  1. A
    Aydınlatma şiddetinin (luxlux) standartlara uygun olması, personelin görsel performansının ve iş tatmininin sürekliliği için tek başına yeterli bir ergonomik kriterdir.
  2. B
    Herzberg’in Çift Faktör Kuramı uyarınca, aydınlatma koşulları bir 'motive edici' faktör olduğundan, mevcut aksaklıkların giderilmesi çalışanların işe olan tutkusunu doğrudan artıracaktır.
  3. C
    Hawthorne araştırmalarının temel bulgusu gereği, aydınlatma düzeyindeki her kademeli artış, sosyal çevreden bağımsız olarak iş verimliliğini her zaman doğrusal bir şekilde yükseltir.
  4. D
    Pencerelerden gelen ışığın yarattığı parıltı ve kontrast farkları sadece geçici bir fiziksel rahatsızlık olup, bireyin psikolojik yorgunluğu ve hata yapma oranları üzerinde etkili değildir.
  5. Aydınlatma şiddeti niceliksel olarak yeterli olsa bile, parıltı ve yanlış kontrast gibi niteliksel kusurlar görme keskinliğini azaltarak bireyin bilişsel yükünü ve hata yapma olasılığını artırır.Answer

Answer

Aydınlatma şiddeti yeterli olsa dahi parıltı ve kontrast gibi niteliksel faktörlerin yetersizliğinin bilişsel yükü ve hataları artırması doğru bir çıkarımdır.
Aydınlatma tasarımı sadece birim yüzeye düşen ışık akısı (luxlux) ile sınırlı değildir. Doğru bir görme koşulu; kamaşma ve yansımaların (parıltı) önlenmesini, bakılan nesne ile arka plan arasındaki kontrastın (zıtlık) gözü yormayacak dengede olmasını da içerir. Bu niteliksel faktörlerin bozulması, gözün uyum (akomodasyon) çabasını artırarak hem fizyolojik hem de zihinsel yorgunluğa ve dolayısıyla hata artışına neden olur.

Step-by-Step Solution

1
Durum analizi yapılması
Lüks düzeyinin (luxlux) yeterli olduğu ancak parıltı (glare) ve kontrast sorunlarının bulunduğu saptandı.
Sorunun kaynağının ışık miktarından ziyade ışığın kalitesi olduğunu anlamak için gereklidir.
2
Ergonomik ve psikolojik teorilerin uygulanması
Aydınlatmanın bir hijyen faktörü olduğu (Herzberg) ve sadece lüks artışının verimliliği garanti etmediği (Hawthorne) belirlendi.
Çalışan şikayetlerinin neden standartlara rağmen devam ettiğini teorik olarak açıklamak için gereklidir.
3
Doğru çıkarımın belirlenmesi
Niteliksel kusurların (yansıma, aşırı parlaklık farkı) görme keskinliğini bozarak yorgunluğa yol açtığı sonucuna varıldı.
Görsel konforun bütünsel bir yaklaşım gerektirdiğini doğrulamak için gereklidir.

Key Concept

Aydınlatmanın Niteliksel Bileşenleri ve Hijyen Faktörü Niteliği

Alternative Method

Soruyu çözerken Herzberg'in 'Hijyen' vs 'Motivasyon' ayrımını ve ergonomideki 'Nicelik' vs 'Nitelik' farkını eleyerek doğru cevaba ulaşılabilir.
Estimated Time:1m 15s
Rate this question