Çalışma ortamında aydınlatma ve görme koşullarının ergonomik tasarımı ile psikolojik etkileri üzerine yapılan bilimsel tartışmalar dikkate alındığında; aydınlatmanın fiziksel nitelikleri (şiddet, kontrast, kamaşma) ile örgütsel davranış kuramları (Herzberg, Hawthorne) arasındaki ilişkiye dair aşağıdaki çıkarımlardan hangisi doğrudur?
- Aydınlatma, Herzberg'in Çift Faktör Kuramı'na göre bir hijyen faktörü olarak iş tatminsizliğini önlemede kritik bir role sahipken; Hawthorne deneyleri, ışık şiddetindeki fiziksel değişimlerin performans üzerindeki etkisinin, çalışanın sosyal olarak izlenme ve değer görme algısı tarafından gölgelenebileceğini ortaya koymuştur.Answer
- BHawthorne araştırmalarının temel bulgusu, aydınlatma düzeyindeki her artışın retina üzerindeki görsel keskinliği (acuity) artırarak hata oranlarını kalıcı olarak minimize ettiği ve fiziksel şartların motivasyonun ana kaynağı olduğudur.
- CHerzberg'in Çift Faktör Kuramı uyarınca, aydınlatmanın ergonomik standartlara uygun hale getirilmesi çalışanlarda 'iş motivasyonu' yaratan ve doğrudan performans artışı sağlayan temel bir 'motive edici' faktör olarak kabul edilir.
- DAydınlatma şiddetinin artırılması görsel konforu her zaman olumlu etkiler; kamaşma (glans) ise sadece ışık şiddetinin yetersiz olduğu loş ortamlarda ortaya çıkan bir problemdir.
- EAntropometrik veriler ışığında düzenlenen aydınlatma sistemleri, görme yorgunluğunu tamamen ortadan kaldırarak sosyal ilişkilerin performans üzerindeki etkisini etkisiz kılan en önemli unsurdur.
Answer
Aydınlatmanın Herzberg'e göre hijyen faktörü olduğu ve Hawthorne etkisinin sosyal süreçleri vurguladığı seçenek doğrudur.
Doğru yanıt, aydınlatmanın Herzberg tarafından 'hijyen faktörü' olarak sınıflandırıldığını ve Hawthorne deneylerinin fiziksel şartlardan ziyade sosyal psikolojik süreçlerin (ilgi, izlenme) önemi üzerine olan temel bulgusunu doğru şekilde sentezlemektedir.
Step-by-Step Solution
Key Concept
Aydınlatmanın hijyen faktörü olması ve Hawthorne etkisinin sosyal boyutu