Examkin

Question

Difficulty: Very hardİşe Yabancılaşma

Robert Blauner’ın teknoloji ve sanayi türlerine göre yabancılaşmanın değişimini açıkladığı "ters UU eğrisi" modeli ile Melvin Seeman’ın yabancılaşma boyutları birlikte analiz edildiğinde; montaj hattı (kitle üretimi) tipi üretimde yabancılaşmanın en yüksek düzeye ulaşmasına neden olan psikolojik durumlar ve bu durumların Seeman’ın tipolojisindeki karşılıkları hakkında yapılan aşağıdaki değerlendirmelerden hangisi yanlıştır?

  1. A
    İşçinin üretim temposuna, kullanılan yöntemlere ve bandın hızına müdahale edememesi durumu Seeman'ın "güçsüzlük" (powerlessness) boyutuyla örtüşen bir kontrol kaybıdır.
  2. B
    Aşırı uzmanlaşma ve parçalı iş yapısı nedeniyle işçinin, yaptığı dar kapsamlı görevin nihai ürünün tamamıyla olan fonksiyonel ilişkisini kavrayamaması "anlamsızlık" (meaninglessness) boyutunu yansıtır.
  3. C
    İşin, işçinin potansiyelini gerçekleştireceği yaratıcı bir alan olmaktan çıkıp sadece ekonomik bir hayatta kalma "aracı" haline gelmesi Seeman'ın "kendine yabancılaşma" (self-estrangement) boyutudur.
  4. D
    Örgütsel hedeflere ulaşmak için liyakat gibi meşru araçların geçerliliğini yitirdiğinin düşünülmesi ve kurumsal değerlerin aşınması durumu "kuralsızlık" (normlessness) boyutuyla ilişkilidir.
  5. Teknolojik karmaşıklığın en üst düzeye ulaştığı sürekli akış (otomasyon) sanayiinde, işçinin fiziksel üretimden tamamen kopup sadece denetleyici olması, Blauner'a göre yabancılaşmanın montaj hattı aşamasından daha şiddetli yaşanmasına neden olur.Answer

Answer

Sürekli akış (otomasyon) sanayiinde yabancılaşmanın zirveye ulaştığını iddia eden ifade yanlıştır; Robert Blauner'a göre bu aşamada yabancılaşma azalmaktadır.
Robert Blauner’ın "Alienation and Freedom" çalışmasında ortaya koyduğu ters UU eğrisi kuramına göre, yabancılaşma düzeyi sanayileşmenin başlangıcında (zanaat) düşük, makineleşme ve özellikle montaj hattı (kitle üretimi) aşamasında en yüksek (zirve), sürekli akış (otomasyon) aşamasında ise yeniden düşüktür. Dolayısıyla otomasyonun yabancılaşmayı montaj hattından daha fazla artırdığını söyleyen ifade kuramsal olarak yanlıştır.

Step-by-Step Solution

1
Blauner'ın teknoloji ve yabancılaşma ilişkisini (Ters UU Eğrisi) analiz etmek.
Yabancılaşma zanaat tipinde düşük, makineleşmede artan, montaj hattında zirve yapan ve otomasyonda azalan bir seyir izler.
Teknolojik gelişimin her zaman yabancılaşmayı artırmadığı, otomasyonun işçiye yeniden denetim kazandırdığı kuramsal bilgisini doğrulamak.
2
Melvin Seeman'ın yabancılaşma boyutlarını tanımlamak.
Güçsüzlük (denetim eksikliği), Anlamsızlık (bütünle bağın kopması), Kuralsızlık (araç-amaç uyumsuzluğu), Yalıtılmışlık (sosyal kopukluk) ve Kendine Yabancılaşma (işin araçsallaşması).
Seçeneklerdeki kavramsal eşleştirmelerin doğruluğunu test etmek.
3
Montaj hattı ile otomasyon arasındaki farkı Seeman'ın boyutları üzerinden değerlendirmek.
Montaj hattında güçsüzlük ve anlamsızlık maksimize olurken, otomasyonda işçinin sistem geneline dair sorumluluk alması bu boyutları zayıflatır.
Yanlış olan önermeyi (E seçeneği) tespit etmek.

Key Concept

Robert Blauner'ın Ters UU Eğrisi ve Melvin Seeman'ın Yabancılaşma Boyutları
Estimated Time:3m 0s
Rate this question

Topics

İşe Yabancılaşma

More questions from this topic