Question

Difficulty: MediumToplum ve Toplum Türleri

Toplum türlerinin tarihsel gelişim süreci analiz edildiğinde; avcı-toplayıcı toplumlardaki 'geçimlik' üretim tarzından farklı olarak, bitkilerin ve hayvanların evcilleştirilmesine dayalı bir ekonomik yapının benimsendiği bahçıvan (horticultural) ve hayvancı (pastoral) toplumlarda, tüketim ihtiyaçlarını aşan bir 'artı ürün' (surplus) oluşmaya başlamıştır. Bu üretim fazlasının ortaya çıkmasının toplumsal yapı üzerindeki en temel sonucu aşağıdakilerden hangisidir?

  1. Toplumsal eşitsizlik ve tabakalaşma emarelerinin ilk kez belirgin hale gelmeye başlamasıAnswer
  2. B
    Üretimin fabrikalarda yoğunlaşmasıyla hane halkı ve iş yerinin birbirinden tamamen ayrılması
  3. C
    Mekanik dayanışmanın yerini iş bölümüne dayalı organik dayanışmanın alması
  4. D
    Hizmet sektörünün ve bilginin temel üretim faktörü haline gelmesi
  5. E
    Mülkiyet kavramının tamamen ortadan kalkarak kolektif bir paylaşım kültürünün yerleşmesi

Answer

Toplumsal eşitsizlik ve tabakalaşma emarelerinin ilk kez belirgin hale gelmeye başlaması
Artı ürünün ortaya çıkması, toplumda bazı bireylerin üretim sürecinden çekilerek diğerlerinin ürettiği fazlalıkla geçinebilmesine (uzmanlaşma) ve bu fazlalığın birikmesiyle özel mülkiyetin, dolayısıyla toplumsal hiyerarşinin oluşmasına temel teşkil etmiştir.

Step-by-Step Solution

1
Toplum türlerinin üretim tarzı farkını belirleme
Avcı-toplayıcılar sadece o günkü ihtiyaçlarını karşılarken (geçimlik), bahçıvan ve hayvancı toplumlar üretim fazlası (artı ürün) oluşturabilmiştir.
Bitki ve hayvanların evcilleştirilmesi, doğada hazır bulunana bağımlılığı azaltmış ve biriktirmeyi mümkün kılmıştır.
2
Artı ürünün sosyolojik etkisini analiz etme
Artı ürünün varlığı, herkesin gıda üretimine katılması zorunluluğunu ortadan kaldırmış ve uzmanlaşmayı (zanaatkarlar, din adamları, savaşçılar) başlatmıştır.
Üretim fazlası, toplum içinde bir 'birikim' yaratarak kaynakların paylaşımında adaletsizliğe yol açar.
3
Tabakalaşma ile bağlantı kurma
Kaynakların eşit dağıtılmadığı bu yeni yapıda, artı ürünü kontrol edenlerin hiyerarşide üst sıralara tırmandığı görülür.
Bu durum, insanlık tarihinde toplumsal eşitsizliğin ve sınıfsal farklılıkların ilk somut adımıdır.

Key Concept

Artı Ürün (Surplus) ve Toplumsal Hiyerarşinin Doğuşu
Rate this question