Frederick Winslow Taylor tarafından geliştirilen Bilimsel Yönetim Yaklaşımı'nda, üretim sürecinin her bir aşaması "zaman ve hareket etütleri" ile analiz edilerek işin yapılması için "en iyi tek yol" (one best way) standartlaştırılmaktadır. Bu modelde işin zihinsel tasarımı (planlama) uzman birimlere devredilirken, işçiden sadece belirlenen fiziksel hareketleri tekrarlaması beklenir ve motivasyon unsuru olarak "parça başı ücret" (akort ücret) sistemi uygulanır.
Buna göre, Taylorizm'in zihinsel ve fiziksel faaliyetleri birbirinden ayıran bu temel ilkesinin iş gücü üzerindeki sosyolojik etkisiyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
- Üretim sürecindeki teknik bilgi ve denetim işçinin elinden alınarak yönetim kademesine aktarılmış, bu durum işçinin vasıfsızlaşmasına ve işine yabancılaşmasına neden olmuştur.Answer
- BParça başı ücret uygulaması, işçilerin iş yerindeki sosyal etkileşimlerini güçlendirmiş ve grup içindeki yardımlaşma eğilimini artırmıştır.
- CZaman etütleri sayesinde işçinin çalışma temposu üzerindeki inisiyatifi artırılmış ve her işçiye kendi çalışma yöntemini geliştirme fırsatı sunulmuştur.
- DZihinsel faaliyetlerin yönetimce üstlenilmesi, işçinin iş doyumunu artırarak onu karmaşık karar alma süreçlerinin getirdiği stresten korumayı amaçlamıştır.
- EBilimsel yönetim ilkeleri, işçilerin çok yönlü beceriler (multi-skilling) kazanmasını sağlayarak onları üretim sürecinin her aşamasında yetkin hale getirmiştir.
Answer
Üretim sürecindeki teknik bilgi ve denetim işçiden alınarak yönetime aktarılmış, bu da vasıfsızlaşma ve yabancılaşmaya yol açmıştır.
Taylorizm, 'zaman ve hareket etütleri' ile işi en küçük parçalarına ayırarak planlama yetkisini işçiden alıp yönetime (mühendislere) devretmiştir. Bu durum, işçinin işin bütününü görmesini engeller, onu sadece bir komutu yerine getiren 'mekanik bir uzantı' haline getirir. Sosyolojik açıdan bu süreç, Braverman gibi kuramcıların da vurguladığı üzere 'vasıfsızlaşma' (de-skilling) ve işçinin emeğine yabancılaşması ile sonuçlanır.
Step-by-Step Solution
Key Concept
Zihinsel ve fiziksel emeğin ayrışması (Vasıfsızlaşma tezi)
Practice More
Taylorizm'in üretim bandı ile birleşerek kitleselleştiği Fordizm modelini inceleyiniz.
Estimated Time:2m 0s