Question

Difficulty: HardTemel Yaklaşımlar ve Teorik Çerçeve

20. yüzyılın başlarında çalışma psikolojisinin gelişim sürecinde, Frederick W. Taylor'ın öncülük ettiği Bilimsel Yönetim Yaklaşımı'ndan, Elton Mayo ve arkadaşlarının Hawthorne Araştırmaları ile temellerini attığı Beşeri İlişkiler (Human Relations) Okulu'na geçiş yaşanmıştır. Bu iki temel yaklaşım arasındaki teorik eksen kayması düşünüldüğünde, işçinin motivasyonu ve verimliliğine ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi bu değişimin özünü doğru yansıtmaktadır?

  1. Verimliliğin temel kaynağının fiziksel yorgunluğun azaltılması ve parça başı ücret sistemi olduğu varsayımından; grup dinamikleri, aidiyet hissi ve psikolojik ihtiyaçların karşılanmasının performansı artırdığı kabulüne geçilmesi.Answer
  2. B
    Hawthorne Araştırmaları sonucunda, ışıklandırma ve mola süreleri gibi fiziksel çevre koşullarındaki iyileştirmelerin, sosyal faktörlerden bağımsız olarak verimliliği belirleyen en temel değişken olduğunun saptanması.
  3. C
    Çalışma psikolojisinin, işçinin zihinsel süreçlerini incelemekten vazgeçerek tamamen iş analizi, iş değerlemesi ve ücret yönetimi gibi idari fonksiyonlara odaklanan bir disipline dönüşmesi.
  4. D
    Bilimsel Yönetim'in tümevarımcı yöntemleri yerine, Beşeri İlişkiler Okulu'nun sadece psikoteknik testler ve laboratuvar deneyleri ile bireysel farklılıkları ölçmeye dayalı bir metodolojiyi zorunlu kılması.
  5. E
    Taylorist yaklaşımın 'psikososyal insan' modelini merkeze almasına karşılık, Mayo'nun yaklaşımının işçiyi sadece rasyonel ve ekonomik çıkarları doğrultusunda hareket eden mekanik bir parça olarak görmesi.

Answer

Verimliliğin temel kaynağının fiziksel yorgunluğun azaltılması ve parça başı ücret sistemi olduğu varsayımından; grup dinamikleri, aidiyet hissi ve psikolojik ihtiyaçların karşılanmasının performansı artırdığı kabulüne geçilmesi.
Doğru ifade, klasik yaklaşımdaki 'işçiyi rasyonel-ekonomik bir varlık olarak görme' anlayışının, beşeri ilişkiler yaklaşımıyla birlikte 'işçiyi sosyal ve psikolojik ihtiyaçları olan bir varlık olarak görme' anlayışına evrildiğini eksiksiz özetlemektedir. Bilimsel yönetim fiziksel kapasiteye ve ücret sistemine odaklanırken, beşeri ilişkiler okulu informal gruplara, liderlik tarzına ve iş tatminine vurgu yapar.

Step-by-Step Solution

1
Bilimsel Yönetim (Taylorizm) ilkelerini analiz et.
Taylorizm, işçiyi 'Ekonomik İnsan' (Homo Economicus) olarak görür; verimlilik için standartlaşma, zaman-hareket etütleri ve maddi teşvikleri şart koşar.
Teorik değişimin başlangıç noktasını belirlemek gerekir.
2
Beşeri İlişkiler Okulu (Hawthorne Araştırmaları) bulgularını değerlendir.
Araştırmalar, fiziksel koşullar (ışık vb.) değişse bile işçilerin 'gözlemlendikleri ve önemsendikleri' için performans artırdığını (Hawthorne Etkisi) ortaya koymuştur.
Paradigma değişiminin nedenini anlamak için gereklidir.
3
İki yaklaşım arasındaki temel farkı sentezle.
Odak noktası mekanik süreçlerden ve bireysel maddi çıkarlardan, sosyal süreçlere ve psikolojik tatmine kaymıştır.
Doğru seçeneğe ulaşmak için kavramsal dönüşümü netleştirmek gerekir.

Key Concept

Homo Economicus'tan Homo Socialis'e Geçiş
Estimated Time:2m 0s
Rate this question