Question

Difficulty: MediumBirleşik Kelimelerin Yazımı

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde birleşik sözcüklerin yazımıyla ilgili bir yanlışlık yapılmıştır?

  1. A
    Şehrin güneybatı yönünde ilerleyen araçlar, yoğun sis nedeniyle hızlarını düşürmek zorunda kaldı.
  2. Bu kadar karmaşık bir problemin üstesinden tek başına başetmek gerçekten büyük bir özveri gerektirir.Answer
  3. C
    Masanın üzerindeki vazoda duran aslanağızları, canlı renkleriyle odaya bambaşka bir hava katıyordu.
  4. D
    Mutfaktan gelen taze ada çayı kokusu, akşamın serinliğinde içimizi ısıtmaya yetmişti.
  5. E
    Bütün iyi niyetli uyarılara rağmen aynı hatayı tekrarlamasını affetmek pek mümkün görünmüyor.

Answer

Cümledeki 'başetmek' sözcüğü, herhangi bir ses olayı (düşme veya türeme) içermediği için 'baş etmek' şeklinde ayrı yazılmalıdır.
Seçeneklerde yer alan 'başetmek' ifadesi bir yardımcı fiille kurulmuştur. Türk Dil Kurumu (TDK) kurallarına göre 'etmek, olmak, eylemek' gibi yardımcı fiillerle kurulan birleşik fiillerde, birinci kelimede herhangi bir ses düşmesi veya ses türemesi (ünlü düşmesi, ünsüz türemesi) yoksa bu fiiller ayrı yazılır. 'Baş' kelimesinde herhangi bir ses olayı gerçekleşmediği için bu ifade 'baş etmek' şeklinde yazılmalıdır.

Step-by-Step Solution

1
Cümlelerdeki birleşik kelimeleri tespit etme
Cümlelerde 'güneybatı', 'başetmek', 'aslanağızları', 'ada çayı' ve 'affetmek' sözcükleri birleşik yapıdadır.
Yazım yanlışını bulmak için öncelikle birleşik yapıdaki sözcüklerin belirlenmesi gerekir.
2
Sözcüklerin oluşum kurallarını inceleme
'Baş' ve 'etmek' kelimeleri birleşirken herhangi bir ses düşmesi veya ünsüz türemesi gerçekleşmemiştir.
Yardımcı fiille kurulan birleşik fiillerde ses olayı yoksa kelimeler ayrı yazılır.
3
Doğru yazım biçimini belirleme
'başetmek' yazımı yanlıştır; doğru yazım 'baş etmek' olmalıdır.
TDK kuralları gereği ses olayına uğramayan yardımcı fiil birleşimleri ayrı yazılır.

Key Concept

Yardımcı fiillerle kurulan birleşik fiillerin ve anlam kaymasına uğrayan kelimelerin yazımı
Estimated Time:50s
Rate this question