Question

Difficulty: Very hardParlamento Kararları

1982 Anayasası'ndaki düzenlemeler ve anayasa yargısı usul hükümleri dikkate alındığında; aşağıdaki yasama işlemlerinden hangisi, hukuki niteliği bakımından bir "parlamento kararı" olmasına rağmen, yargısal denetim rejimi açısından "kanunlar" ile aynı usul kurallarına tabi olan ve Anayasa Mahkemesinde doğrudan "iptal davası" (soyut norm denetimi) yoluyla denetlenebilen tek işlemdir?

  1. TBMM İçtüzüğüAnswer
  2. B
    Milletvekilliği dokunulmazlığının kaldırılması kararı
  3. C
    Milletlerarası antlaşmaların onaylanmasının uygun bulunması
  4. D
    Milletvekilliğinin devamsızlık nedeniyle düşmesine ilişkin karar
  5. E
    Olağanüstü hal ilanının TBMM tarafından onaylanması kararı

Answer

TBMM İçtüzüğü, parlamento kararı niteliğinde olup kanunlarla aynı yargısal denetim rejimine (iptal davası) tabi olan tek istisnai işlemdir.
TBMM İçtüzüğü, hukuki niteliği itibarıyla bir parlamento kararıdır (Cumhurbaşkanı'nın onayına/yayımlamasına tabi değildir). Ancak Anayasa'nın 148. ve 150. maddeleri, İçtüzüğü 'iptal davası' açılabilecek işlemler arasında kanunlarla birlikte saymıştır. Bu durum, İçtüzüğü yargısal denetim usulü bakımından kanunlar ile aynı kategoriye sokan tek parlamento kararı yapar.

Step-by-Step Solution

1
Yasama işlemlerinin hukuki niteliğini ayırt etme
TBMM'nin işlemleri 'Kanun' ve 'Parlamento Kararı' olarak ikiye ayrılır. İçtüzük, dokunulmazlığın kaldırılması ve üyelik düşmesi birer parlamento kararıdır.
Soruda istenen işlemin öncelikle bir 'parlamento kararı' olması gerekmektedir.
2
Yargısal denetim istisnalarını belirleme
Parlamento kararları kural olarak yargı denetimi dışındadır. İstisnaları: İçtüzük, Dokunulmazlığın kaldırılması ve Milletvekilliğinin düşmesidir.
Yalnızca bu üç işlem için Anayasa Mahkemesine gidilebilir.
3
Yargısal denetim usullerini karşılaştırma
Dokunulmazlık ve üyelik düşmesi kararları için 7 gün içinde itiraz edilir ve AYM 15 günde karar verir (Özel usul). İçtüzük ise Anayasa m. 150 uyarınca doğrudan 'İptal Davası' (Soyut Norm Denetimi) konusudur.
Anayasa'nın 148. maddesi, iptal davası açılabilecek metinleri; Kanunlar, Cumhurbaşkanlığı Kararnameleri ve TBMM İçtüzüğü olarak sınırlandırmıştır.

Key Concept

Parlamento Kararlarında Yargısal Denetim Rejimi Ayrımı

Hints

1
Yargı yolu açık olan 3 parlamento kararını (İçtüzük, Dokunulmazlık, Düşme) hatırlayın.
2
Anayasa Mahkemesi'nin 'norm denetimi' yaptığı (kanunlar gibi iptal davasına konu olan) tek karar hangisidir?
3
İçtüzük dışındaki denetlenebilir kararlar için Anayasa m. 85'teki '7 gün içinde başvuru, 15 gün içinde karar' kuralı işler; İçtüzük için ise kanunlardaki 60 günlük iptal davası süresi geçerlidir.

Practice More

Parlamento kararlarının Resmi Gazete'de yayımlanma usulü ile Kanunların yayımlanma usulü arasındaki farkları inceleyiniz.
Estimated Time:2m 0s
Rate this question