Question

Difficulty: HardYumuşama Döneminde Türkiye

Yumuşama Dönemi'nde Türkiye ile ABD arasında yaşanan en gergin süreçlerden biri 'Haşhaş Sorunu'dur. 19711971 askeri muhtırasının ardından kurulan teknokrat hükümetin haşhaş ekimini tamamen yasaklaması, ABD ile ilişkileri geçici olarak yumuşatmış ancak iç politikada egemenlik haklarına müdahale gerekçesiyle büyük tepki çekmiştir. 19741974 yılında göreve gelen yeni hükümet ise haşhaş ekimini 'haşhaşın sadece kapsül olarak devlet denetiminde toplanması' şartıyla tekrar serbest bırakmıştır.

Buna göre, haşhaş ekimini yasaklayan hükümet ile bu yasağı 19741974 yılında kaldıran siyasi irade aşağıdakilerin hangisinde birlikte verilmiştir?

  1. Nihat Erim Hükümeti – CHP-MSP Koalisyonu (Bülent Ecevit)Answer
  2. B
    Süleyman Demirel Hükümeti – Sadi Irmak Hükümeti
  3. C
    Suat Hayri Ürgüplü Hükümeti – AP-MHP-MSP (I. Milliyetçi Cephe)
  4. D
    Ferit Melen Hükümeti – Bülent Ecevit (Azınlık Hükümeti)
  5. E
    Naim Talu Hükümeti – Adalet Partisi (Süleyman Demirel)

Answer

Haşhaş ekimini yasaklayan Nihat Erim Hükümeti, yasağı kaldıran ise Bülent Ecevit liderliğindeki CHP-MSP koalisyonudur.
Doğru cevap, 1212 Mart Muhtırası sonrası 'partiler üstü' teknokrat hükümeti kuran Nihat Erim ile 19741974 yılında haşhaş ekimini serbest bırakan CHP-MSP koalisyonu (Bülent Ecevit) eşleşmesidir. Nihat Erim dönemi ABD ile uyumlu ancak iç politikada tepki çeken bir yasaklama dönemidir; Ecevit dönemi ise 'ulusalcı ve bağımsız' bir dış politika hamlesi olarak yasağın kaldırıldığı dönemdir.

Step-by-Step Solution

1
1971 Muhtırası sonrası dönemi analiz etme
12 Mart 1971 muhtırası sonrası kurulan teknokrat kabinenin başbakanı Nihat Erim'dir ve ABD baskısıyla haşhaş ekimini yasaklamıştır.
ABD, Türkiye'deki haşhaş üretiminin kendi ülkesindeki uyuşturucu sorununa kaynaklık ettiğini iddia ederek baskı yapmıştır.
2
1974 yılındaki hükümet değişikliğini ve kararı inceleme
1973 seçimleri sonrası kurulan CHP-MSP koalisyonu (Bülent Ecevit başbakanlığında), 1 Temmuz 1974'te yasağı kaldırmıştır.
Hükümet, yasağın köylüyü mağdur ettiğini ve ulusal egemenlik haklarına aykırı olduğunu savunarak 'kontrollü ekim' modeline geçmiştir.
3
Sonuçları değerlendirme
Bu karar Türk-Amerikan ilişkilerini kopma noktasına getirmiş ve ardından gelen Kıbrıs Barış Harekâtı ile birleşerek ABD ambargosuna gerekçe olmuştur.
ABD Kongresi, haşhaş yasağının kaldırılmasını siyasi bir koz olarak kullanmıştır.

Key Concept

Haşhaş Sorunu ve Hükümet Politikaları

Hints

1
Haşhaş yasağını başlatan başbakan, 12 Mart 1971 askeri muhtırasından sonra göreve gelmiştir.

Practice More

Haşhaş krizinin hemen ardından gelen 1975 ABD ambargosu ve Türkiye'nin üslere el koyma sürecini inceleyebilirsiniz.
Estimated Time:2m 0s
Rate this question