Hukuk teorisinde bir hukuki işlemin varlık kazanabilmesi için gerekli olan kurucu unsurların (irade beyanı, konu, resmi memur gibi) eksik olması 'yokluk' yaptırımını; bu unsurlar mevcut olmakla birlikte işlemin geçerlilik şartlarındaki (ehliyet, emredici hükümlere uygunluk, imkansızlık gibi) sakatlıklar ise 'mutlak butlan' yaptırımını doğurur. Bazı durumlarda işlemin dış görünüşü tamam olsa da hukuken bir irade açıklamasının varlığından söz edilemez.
Buna göre, aşağıdaki hukuki uyuşmazlıkların hangisinde uygulanacak olan yaptırım türü, işlemin kurucu unsurlarının varlığına rağmen geçerlilik şartlarındaki eksiklik nedeniyle 'mutlak butlan' yaptırımına tabidir?
- AResmi evlendirme memuru sıfatı ve yetkisi bulunmayan bir kişinin huzurunda, tarafların ve şahitlerin katılımıyla gerçekleştirilen evlenme akdi
- BBir kimsenin bilgisi ve rızası dışında, mülkiyetindeki bir aracın satışı için adına sahte imza atılarak düzenlenen araç satış sözleşmesi
- Ayırt etme gücü bulunmayan (tam ehliyetsiz) bir şahsın, noterde resmi şekilde düzenlettirdiği ve imzaladığı taşınmaz satış vaadi sözleşmesiAnswer
- DKısıtlı bir kimsenin, kendisine atanan vasinin onayı veya icazeti olmadan bir mağazadan kendi adına taksitle beyaz eşya satın alması
- Eİki arkadaşın, üçüncü kişileri şaka yoluyla kandırmak amacıyla ciddi bir hukuki sonuç doğurma iradesi taşımadan kendi aralarında imzaladıkları kağıt
Answer
Tam ehliyetsiz bir kimsenin noterde yaptığı işlem, kurucu unsurları tam olsa da geçerlilik şartı olan ehliyet eksikliği nedeniyle mutlak butlan yaptırımına tabidir.
Doğru seçenekte belirtilen tam ehliyetsiz kişinin işlemi, kurucu unsurlar açısından tamdır (kişi beyanda bulunmuştur, noter işlemini yapmıştır). Ancak Türk Medeni Kanunu uyarınca, ayırt etme gücü olmayan kişilerin işlemleri emredici kural gereği 'ölü doğmuş' kabul edilir. Yani işlem hukuken mevcuttur (yokluk değildir) fakat en baştan itibaren geçersizdir (mutlak butlandır).
Step-by-Step Solution
Key Concept
Hükümsüzlük Türleri: Yokluk ve Mutlak Butlan Ayrımı
Hints
1
İşlemin dış dünyada hiç meydana gelmemesi (yokluk) ile meydana gelip de sakat doğması (butlan) arasındaki farkı hatırlayın.
2
Tam ehliyetsiz bir kimse fiziksel olarak imza atsa da bu imza hukuk tarafından 'geçerlilik şartı' eksikliği nedeniyle reddedilir.
Practice More
Nispi butlan (iptal edilebilirlik) ve mutlak butlan arasındaki 'kamu düzeni' ve 'hakimin resen gözetmesi' farklarını inceleyebilirsiniz.
Estimated Time:1m 30s