Examkin

Question

Difficulty: HardParaleller ve Enlem Etkileri

Dünya'nın küresel şekline bağlı olarak çizgisel dönüş hızı Ekvator'dan kutuplara doğru azalmaktadır. Bu durumun bir sonucu olarak, Güneş'in ufuk düzlemi üzerindeki doğuş (tan) ve batış (grup) anlarını kapsayan alacakaranlık süreleri enleme bağlı olarak değişim gösterir.

Buna göre, Türkiye'de grup ve tan sürelerinin yıl boyunca en kısa olduğu ilimiz ile ilgili aşağıdaki yargılardan hangisi yanlıştır?

  1. 21 Haziran tarihinde Türkiye'deki en uzun gündüz süresini yaşamasıAnswer
  2. B
    Kutup Yıldızı'nın (Polaris) ufuk çizgisinden görünüm açısının en küçük olması
  3. C
    Güneş ışınlarının atmosferde katettiği yolun (tutulma oranının) en az olması
  4. D
    Yatay bir düzleme dikilen cisimlerin öğle vaktindeki gölge boylarının en kısa olması
  5. E
    Dünya'nın geoit şekline bağlı olarak yer çekimi kuvvetinin en az hissedilmesi

Answer

Türkiye'de alacakaranlık süresinin en kısa olduğu il Hatay'dır ve Hatay 21 Haziran'da en uzun gündüzü değil, Türkiye'deki en kısa gündüzü yaşar.
Alacakaranlık süresinin en kısa olduğu yer çizgisel hızın en fazla olduğu Hatay'dır. Ancak 21 Haziran tarihinde Türkiye'de en uzun gündüz süresi en kuzeydeki il olan Sinop'ta yaşanır. Hatay ise bu tarihte ülke sınırlarındaki en kısa gündüz süresine sahiptir. Bu nedenle ilgili yargı yanlıştır.

Step-by-Step Solution

1
Alacakaranlık süresi ile çizgisel hız ilişkisinin kurulması
Alacakaranlık süresi çizgisel hız ile ters orantılıdır. Çizgisel hızın en fazla olduğu yer olan Ekvator'da alacakaranlık süresi en kısadır.
Güneş'in ufukta katettiği yolun hızı arttıkça geçiş süresi kısalır.
2
Türkiye'de bu sürenin en kısa olduğu ilin tespit edilmesi
Hatay (yaklaşık 36∘36^\circ K enlemi).
Türkiye'nin en güney ucu Ekvator'a en yakın noktadır ve çizgisel hız burada en yüksektir.
3
21 Haziran tarihindeki gündüz süresi değişiminin analiz edilmesi
21 Haziran'da Kuzey Yarım Küre'de kuzeye gidildikçe gündüz süresi uzar.
Eksen eğikliğine bağlı olarak aydınlanma çemberi kutup dairelerinden geçer ve kuzey kutup noktasına doğru gündüzler daha uzun olur.
4
Sonucun doğrulanması
Hatay, 21 Haziran'da Türkiye'deki en kısa gündüzü yaşar. En uzun gündüz Sinop'ta yaşanır.
Seçeneklerdeki 'en uzun gündüz süresini yaşaması' ifadesi Hatay için yanlıştır.

Key Concept

Çizgisel hızın enlem etkisiyle alacakaranlık süresine ve 21 Haziran'da gündüz süresi değişimine etkisi.

Hints

1
Alacakaranlık süresinin kısalığı, o bölgenin çizgisel dönüş hızının yüksek olmasıyla ilgilidir. Türkiye'de hangi yöne gidildikçe çizgisel hız artar?
2
Bahsedilen il Hatay'dır. Şimdi Hatay'ın matematiksel konum özelliklerini düşünün. Özellikle 21 Haziran tarihindeki gündüz süresini Sinop ile kıyaslayın.
3
Hatay Türkiye'nin en güneyinde yer alır (36∘36^\circ K). Yaz gün dönümünde (21 Haziran) kuzeye gidildikçe gündüzlerin uzadığını hatırlayın.

Practice More

Aynı mantığı 21 Aralık tarihi için kurarak, gece sürelerinin değişimini analiz eden bir soru çözebilirsiniz.

Alternative Method

Türkiye haritası üzerinde en kuzey (Sinop) ve en güney (Hatay) uçlarını belirleyerek, alacakaranlık ve çizgisel hızın Ekvator'a yakınlık ile doğru/ters orantısını oklarla gösterebilirsiniz.
Estimated Time:2m 0s
Rate this question

Topics

Paraleller ve Enlem Etkileri

More questions from this topic