Question

Difficulty: Very hardParaleller ve Enlem Etkileri

Türkiye’nin mutlak konumu ve eksen eğikliğinin bir sonucu olarak, enlem derecelerine bağlı olarak yaşanan gece-gündüz süreleri ve güneş ışınlarının düşme açısı yıl içinde değişkenlik gösterir. 2121 Haziran tarihinde Türkiye'nin en kuzeyinde en uzun gündüz yaşanırken, bu tarihten sonra gündüz süreleri kısalmaya başlar.

Buna göre, 2121 Haziran ile 2323 Eylül tarihleri arasındaki bir günde, Hatay'dan yola çıkarak Sinop'a doğru giden bir gözlemcinin aşağıdaki değişimlerden hangisini gözlemlemesi beklenir?

  1. Gündüz süresinin günlük kısalma miktarının artmasıAnswer
  2. B
    Gece ile gündüz süreleri arasındaki zaman farkının azalması
  3. C
    Güneşin ufuk düzlemi üzerindeki maksimum yükseltisinin artması
  4. D
    Alacakaranlık (grup ve tan) süresinin kısalması
  5. E
    Öğle vaktinde yatay düzleme dikilen bir çubuğun gölge boyunun kısalması

Answer

Gündüz süresinin günlük kısalma miktarının artması
Kutup noktalarına yaklaştıkça mevsimsel gündüz süresi dalgalanması (genliği) artar. Türkiye'nin kuzeyi (42∘42^\circ K), güneyine (36∘36^\circ K) göre yazın daha uzun gündüz yaşar. Her iki enlem de ekinoks tarihinde (2323 Eylül) 1212 saat gündüz seviyesine eşitleneceği için, başlangıçta daha uzun olan Sinop'un hedefe varmak için her gün daha büyük bir miktar kısalma yaşaması matematiksel bir zorunluluktur.

Step-by-Step Solution

1
Tarih aralığını analiz etme
Tüm Türkiye'de gündüz süresi her gün bir miktar azalmaktadır.
2121 Haziran'dan 2323 Eylül'e kadar olan süreçte Kuzey Yarım Küre'de gündüzler kısalmaktadır.
2
Enlem ve gündüz süresi ilişkisini kurma
Sinop'un yaz gündüz süresi Hatay'dan daha uzundur.
Ekvator'da gündüz süresi yıl boyu 1212 saattir. Kutba gidildikçe yazın gündüz süresi çok daha uzundur (2121 Haziran'da Sinop ≈15,5\approx 15,5 saat, Hatay ≈14,5\approx 14,5 saat).
3
Değişim hızını (türevsel mantık) karşılaştırma
Kuzeye gidildikçe gündüzlerin günlük kısalma hızı/miktarı artar.
2323 Eylül'de her iki ilde de gündüz süresi 1212 saate inecektir. Sinop'un 15,515,5 saatten 1212 saate inmesi için, Hatay'ın 14,514,5 saatten 1212 saate inmesine göre her gün daha fazla dakika 'kaybetmesi' gerekir.

Key Concept

Enlem ve Gündüz Süresi Değişim Hızı
Rate this question