Bir televizyon belgeselinde, Türkiye'deki dağların güneşe dönük olan güney yamaçlarında karların daha erken eridiği, tarım ürünlerinin daha çabuk olgunlaştığı ve bu yamaçlarda yerleşmelerin daha yoğun olduğu vurgulanmıştır.
Coğrafya biliminde 'bakı etkisi' olarak adlandırılan bu durum, Türkiye'nin aşağıdaki konum özelliklerinden hangisinin doğrudan bir sonucudur?
- Kuzey Yarım Küre'de, Yengeç Dönencesi'nin kuzeyinde yer almasınınAnswer
- BOrtalama yükseltisinin fazla ve yer şekillerinin engebeli olmasının
- CDağların genel olarak doğu-batı doğrultusunda uzanmasının
- DBaşlangıç Meridyeni'nin doğusunda, doğu boylamlarında bulunmasının
Answer
Doğru cevap, bu durumun Türkiye'nin Kuzey Yarım Küre'de ve Yengeç Dönencesi'nin kuzeyinde yer almasından kaynaklandığını belirten seçenektir.
Türkiye, matematik konumu gereği Kuzey Yarım Küre'de, Ekvator'un ve Yengeç Dönencesi'nin kuzeyinde yer alır. Bu nedenle Güneş ışınları Türkiye'ye hiçbir zaman tam dik açıyla (90 derece) gelmez ve Güneş yıl boyunca güney ufku üzerinden geçer. Bunun doğal bir sonucu olarak dağlarımızın güney yamaçları (bakı yönü) Güneş'i daha büyük açıyla alır, daha fazla ısınır ve karlar daha erken erir. Bu durum tamamen matematik konumun (enlemin) bir sonucudur.
Step-by-Step Solution
Key Concept
Türkiye'nin matematik (mutlak) konumu gereği Yengeç Dönencesi'nin kuzeyinde yer almasının sonuçları (Bakı etkisi).
Hints
1
Soruda bahsedilen yamaçlar arasındaki sıcaklık farkı, Güneş ışınlarının o yamaca geliş açısıyla ilgilidir.
2
Türkiye'de Güneş gün içinde daima güney ufku üzerinden geçer, bu nedenle dağların güney yüzü Güneş'i daha iyi görür.
3
Güneş'in yıl boyunca bize güneyden vurması, Dünya üzerinde bulunduğumuz yarım küre (matematik konum) ile doğrudan bağlantılıdır.