Examkin

Question

Difficulty: HardDış Borçlar Sorunu

19291929 Dünya Ekonomik Buhranı’nın yarattığı mali daralma sonucunda Türkiye, 19281928 Paris Sözleşmesi ile belirlenen ödeme şartlarını yerine getirmekte zorlanmış; bu süreçte Hoover Moratoryumu’ndan yararlanarak ödemeleri geçici olarak askıya almıştır. Borçların Türkiye’nin bütçe imkanlarına uygun hale getirilmesi amacıyla 19331933 yılında alacaklı devletlerle (başta Fransa) yeni bir anlaşma imzalanmıştır.

Buna göre, 19331933 Dış Borçlar Anlaşması ile getirilen ve Türkiye’nin ödeme yükünü hafifletmeyi amaçlayan temel teknik düzenleme aşağıdakilerden hangisidir?

  1. A
    Borçların ödenme sürecinin denetimi için Düyun-u Umumiye İdaresi'ne vergi toplama ve mali denetim yetkisinin iade edilmesi
  2. Borç birimi olarak "Altın Frank" yerine değer kaybeden "Fransız Kağıt Frangı"nın esas alınması ve takas (clearing) sisteminin uygulanmasıAnswer
  3. C
    Borç taksitlerinin ödenememesi karşılığında Musul ve Kerkük petrolleri üzerindeki %10'luk pay hakkından tamamen feragat edilmesi
  4. D
    Boğazlar Komisyonu’na borç taksitlerini karşılamak üzere İstanbul ve Çanakkale gümrük vergilerini doğrudan tahsil etme yetkisi verilmesi
  5. E
    Borçların bir kısmının silinmesi karşılığında Hatay’ın bağımsızlık statüsünden vazgeçilerek Fransız Suriye mandasına bırakılması

Answer

1933 Anlaşması ile borçların Altın Frank yerine Fransız Kağıt Frangı üzerinden ödenmesi ve takas (clearing) sistemine geçilmesi kabul edilmiştir.
Doğru yanıt olan düzenleme, borçların ödenmesinde 'Altın Frank' yerine daha düşük değerli olan 'Fransız Kağıt Frangı'nın kullanılması ve Türkiye'nin dış ticaretini canlandırmak adına mal karşılığı ödeme yapılabilmesini sağlayan 'takas ve clearing' sistemidir. Bu iki hamle Türkiye'nin kriz döneminde borçlarını sürdürülebilir bir şekilde ödemesini sağlamıştır.

Step-by-Step Solution

1
1929 Ekonomik Buhranı'nın dış borçlar üzerindeki etkisini analiz edin.
Dünya genelindeki kriz Türkiye'nin ihracat gelirlerini düşürmüş ve 1928'de belirlenen taksitlerin ödenmesini imkansız kılmıştır.
Borçların ödenememesinin temel nedeni küresel ekonomik daralmadır.
2
Hoover Moratoryumu ve Türkiye'nin bu süreçteki diplomatik hamlelerini değerlendirin.
Türkiye, Hoover Moratoryumu'na dayanarak ödemeleri durdurmuş ve en büyük alacaklısı olan Fransa ile masaya oturmuştur.
Uluslararası hukuk zemininde ödeme kolaylığı talep edilmiştir.
3
1933 Paris Anlaşması'nın teknik içeriğini belirleyin.
Borç miktarı indirilmiş, para birimi Kağıt Frank olarak değiştirilmiş ve ihracatı destekleyen takas (clearing) sistemi getirilmiştir.
Kağıt frangın değer kaybetmesi ve takas sistemi Türkiye'nin ödeme kapasitesini artırmıştır.

Key Concept

1933 Dış Borçlar Yapılandırması (Kağıt Frank ve Takas Sistemi)

Hints

1
Türkiye'nin bu dönemde döviz sıkıntısı çektiğini ve ihracat mallarını borç ödemesinde kullanmak istediğini hatırlayın.

Practice More

1933 Anlaşması'nın ardından borçların son taksitinin hangi yıl ödendiğini ve bu durumun tam bağımsızlık ilkesiyle ilişkisini araştırabilirsiniz.
Estimated Time:2m 0s
Rate this question

Topics

Dış Borçlar Sorunu

More questions from this topic