Examkin

Question

Difficulty: Very hardTürkiye'nin Özel Konumu ve Sonuçları

Türkiye'nin mutlak (matematiksel) ve göreceli (özel) konum özellikleri, doğa olaylarının ve ekonomik faaliyetlerin dağılışında belirleyici rol oynar. Ancak göreceli konumun (yükselti, denizellik, yer şekilleri vb.) baskın olduğu bazı sahalarda, mutlak konumun temel prensipleri (enlem ve bakı etkisi) geçerliliğini yitirerek 'coğrafi anomaliler' meydana gelir.

I. Kış mevsiminde Sinop'un Şanlıurfa'dan daha yüksek sıcaklık ortalamasına sahip olması
II. Karadeniz Bölgesi'ndeki dağların kuzey yamaçlarının kışın güney yamaçlardan daha sıcak olması
III. Antalya'da maki üst sınırının Çanakkale'ye göre daha yüksek seviyede bulunması
IV. Çevresine göre alçakta kalan Iğdır Ovası'nda pamuk tarımının yapılabilmesi

Yukarıdaki durumlardan hangileri, Türkiye'nin göreceli konum özelliklerinin mutlak konum etkilerini baskılayarak oluşturduğu anomalilere örnek gösterilebilir?

  1. A
    I ve II
  2. B
    I ve III
  3. C
    II ve IV
  4. I, II ve IVAnswer
  5. E
    II, III ve IV

Answer

I, II ve IV numaralı öncülleri içeren seçenek doğrudur.
Doğru yanıt olan seçenek I, II ve IV. öncülleri kapsar. Sinop'un Şanlıurfa'dan kışın sıcak olması denizellik ve karasallık etkisiyle enlem kuralının tersine dönmesidir. Karadeniz dağlarının kuzey yamacının kışın sıcak olması, denizelliğin bakı etkisini baskılamasıdır. Iğdır'daki pamuk tarımı ise yer şekillerinin mutlak konum ve bölgesel iklim kısıtlarını aşarak yarattığı bir mikro-klima (özel konum) sonucudur.

Step-by-Step Solution

1
Mutlak konum kurallarını belirleme
Enlem etkisine göre güneydeki merkezler (Şanlıurfa) kuzeydekilerden (Sinop) sıcak olmalıdır. Bakı etkisine göre ise dağların güney yamaçları kuzeyden sıcak olmalıdır.
Anomali tespiti için önce genel kuralın bilinmesi gerekir.
2
Öncüllerdeki durumları kural ile karşılaştırma
I. öncülde kuzeyin (Sinop) güneyden (Şanlıurfa) sıcak olması kurala terstir. II. öncülde kuzey yamacın kışın daha sıcak olması 'Bakı' kuralına terstir. IV. öncülde Iğdır'da pamuk yetişmesi bölgenin sert karasal iklimine ve enlemine terstir.
Bu terslikler göreceli konumun (denizellik, yer şekilleri) mutlak konumu baskıladığını kanıtlar.
3
III. öncülü analiz etme
Antalya'da (Güney) maki üst sınırının Çanakkale'den (Kuzey) yüksek olması, enlem etkisine (mutlak konum) tam uyumludur.
Güneyden kuzeye sıcaklık azaldığı için bitki üst sınırının alçalması beklenen bir durumdur, anomali değildir.
4
Sonuçlandırma
I, II ve IV anomalidir; III ise normal bir mutlak konum sonucudur.
Anomali yaratan tüm öncüller doğru seçenek altında toplanmıştır.

Key Concept

Özel Konumun Mutlak Konum Etkilerini Terslemesi (Coğrafi Anomaliler)
Rate this question

Topics

Türkiye'nin Özel Konumu ve Sonuçları

More questions from this topic