Türkiye'de ulaşım projeleri planlanırken yer şekillerinin uzanış doğrultusu, maliyet ve güzergâh seçimi üzerinde belirleyici bir rol oynamaktadır. Özellikle kuzey-güney yönlü ulaşımda tünel ve viyadük ihtiyacının artması, kara yolu yapım maliyetlerinin doğu-batı yönlü projelere göre çok daha yüksek olmasına neden olmaktadır. Bu durum, Türkiye'nin aşağıdaki göreceli (özel) konum özelliklerinden hangisiyle doğrudan ilişkilidir?
- Dağ sıralarının genel olarak batı-doğu doğrultusunda uzanmasıAnswer
- BÜlke genelinde ortalama yükseltinin batıdan doğuya doğru artış göstermesi
- COrta kuşakta yer alması nedeniyle batı rüzgarlarının etkisi altında bulunması
- DGenç oluşumlu bir arazi yapısına ve yaygın kırıklı hatlara sahip olması
- EFarklı iklim tiplerinin ve bitki topluluklarının aynı anda görülebilmesi
Answer
Dağ sıralarının genel olarak batı-doğu doğrultusunda uzanması
Türkiye'de dağlar genel olarak doğu-batı yönünde uzandığı için bu doğrultudaki ulaşım yolları doğal koridorları (olukları) takip eder ve maliyet düşüktür. Ancak kuzey-güney yönlü ulaşımda bu dağ sıralarını aşmak için Zigana, Kop, Gülek ve Belen gibi geçitlerin veya modern tünellerin (Ovit, Ilgaz gibi) yapılması zorunludur. Bu da inşaat maliyetlerini ve zaman kayıplarını artırmaktadır.
Step-by-Step Solution
Key Concept
Dağların Uzanış Doğrultusunun Ulaşıma Etkisi
Hints
1
Ulaşımda maliyeti artıran 'geçit' ve 'tünel' ihtiyacı hangi durumda ortaya çıkar?
2
Türkiye'nin kuzeyindeki (Karadeniz) ve güneyindeki (Toroslar) dağların kıyıya göre konumunu ve uzanış yönünü hatırlayın.
3
Eğer dağlar ulaşım yoluna paralel uzanırsa maliyet düşük, dik keserse maliyet yüksektir. Kuzey-güney yönlü yollar dağları dik kestiğine göre dağlar hangi yönde uzanmaktadır?
Practice More
Dağların uzanış yönünün kıyı ile iç kesimler arasındaki yağış miktarı ve bitki örtüsü farkı üzerindeki etkilerini inceleyin.
Alternative Method
Hinterland kavramı üzerinden de düşünülebilir; Karadeniz ve Akdeniz limanlarının iç kesimlerle bağlantısının zor (dar hinterland) olması, dağların uzanış yönüyle doğrudan ilişkilidir.
Estimated Time:1m 15s