Question

Difficulty: HardÜslü İfadeler
30x+15x+10x+5x6x+3x+2x+1=25x1 \frac{30^x + 15^x + 10^x + 5^x}{6^x + 3^x + 2^x + 1} = 25^{x-1}


eşitliğini sağlayan xx gerçel sayısı kaçtır?
  1. A
    1
  2. 2Answer
  3. C
    3
  4. D
    4
  5. E
    5

Answer

Eşitliği sağlayan x değeri 2'dir.
Verilen kesirli ifadenin payı ve paydası gruplandırılarak çarpanlarına ayrıldığında, pay ve paydadaki (2x+1)(2^x+1) ve (3x+1)(3^x+1) çarpanları birbirini sadeleştirir. Geriye sadece 5x5^x kalır. Eşitliğin sağ tarafı olan 25x125^{x-1}, 5 tabanında 52x25^{2x-2} olarak yazılır. Tabanlar eşitlendiğinde x=2x2x = 2x-2 denklemi elde edilir ve buradan doğru cevap 2 bulunur.

Step-by-Step Solution

1
Pay kısmındaki ifadeyi ikili gruplara ayırarak ortak çarpan parantezine al.
30x+15x+10x+5x=15x(2x+1)+5x(2x+1)30^x + 15^x + 10^x + 5^x = 15^x(2^x + 1) + 5^x(2^x + 1)
Dört terimli ifadelerde gruplandırma yöntemi, ortak çarpanları ortaya çıkarmak için kullanılır.
2
Payı (2x+1)(2^x + 1) ortak parantezine al.
(2x+1)(15x+5x)=(2x+1)5x(3x+1)(2^x + 1)(15^x + 5^x) = (2^x + 1) \cdot 5^x(3^x + 1)
Terimleri en sade çarpanlarına ayırarak payda ile sadeleşecek hale getirmek gerekir.
3
Payda kısmındaki ifadeyi gruplandırarak çarpanlarına ayır.
6x+3x+2x+1=3x(2x+1)+1(2x+1)=(2x+1)(3x+1)6^x + 3^x + 2^x + 1 = 3^x(2^x + 1) + 1(2^x + 1) = (2^x + 1)(3^x + 1)
Payda da aynı yapıdadır ve pay ile sadeleşecek terimler içerir.
4
Pay ve paydayı oranlayarak sadeleştirme yap.
5x(3x+1)(2x+1)(3x+1)(2x+1)=5x \frac{5^x(3^x + 1)(2^x + 1)}{(3^x + 1)(2^x + 1)} = 5^x
Ortak çarpanlar (3x+13^x+1 ve 2x+12^x+1) birbirini götürür.
5
Elde edilen ifadeyi eşitliğin sağ tarafına eşitle ve x'i bul.
5x=25x15x=(52)x15x=52x25^x = 25^{x-1} \Rightarrow 5^x = (5^2)^{x-1} \Rightarrow 5^x = 5^{2x-2}
Tabanları eşitleyerek üslerin eşitliğinden sonuca gidilir.
6
Üsleri eşitle: x=2x2x = 2x - 2
x=2x = 2
Tabanlar eşitse üsler de eşittir.

Key Concept

Üslü ifadelerde gruplandırarak çarpanlara ayırma ve üslü denklemlerin çözümü.

Hints

1
Pay ve paydadaki ifadeleri doğrudan bölmeye çalışmak yerine, her birini ayrı ayrı gruplandırarak ortak çarpan parantezine almayı deneyin.
2
Pay kısmında 30x30^x ile 15x15^x'i ve 10x10^x ile 5x5^x'i ikili gruplar halinde düşünün. 30x=15x2x30^x = 15^x \cdot 2^x özdeşliğini kullanın.
3
Sadeleştirme sonucunda sol taraf sadece 5x5^x kalacaktır. Sağ tarafı da 5 tabanında yazarak üsleri eşitleyin.

Practice More

Benzer çarpanlara ayırma mantığını pekiştirmek için x3+x2+x+1x+1\frac{x^3 + x^2 + x + 1}{x+1} gibi polinom bölmesi içeren üslü ifade soruları çözülebilir.

Alternative Method

Değer verme yöntemi (test tekniği): Şıklardaki tam sayı değerleri x yerine yazılarak eşitliğin sağlanıp sağlanmadığı kontrol edilebilir. Ancak bu yöntem zaman alıcı olabilir.
Estimated Time:2m 30s
Rate this question