Question

Difficulty: MediumKarahanlılar

Karahanlılar, İslamiyet'i kabul eden ilk büyük Türk-İslam devleti olmalarına rağmen, ulusal kimliklerini ve Orta Asya'dan getirdikleri devlet yönetimi geleneklerini büyük ölçüde korumuşlardır. Bu durum, onları daha sonra kurulan ve Fars kültüründen daha fazla etkilenen diğer Türk-İslam devletlerinden ayıran en belirgin özelliklerden biri haline gelmiştir.

Buna göre, Karahanlılardaki aşağıdaki uygulamalardan hangisi, İslamiyet'in kabulünden sonra da Orta Asya Türk devlet geleneğinin devam ettirildiğine doğrudan bir kanıt olarak gösterilebilir?

  1. Ülke topraklarının 'doğu' ve 'batı' şeklinde ikiye ayrılarak ikili teşkilat yapısıyla yönetilmesiAnswer
  2. B
    Resmi yazışmalarda sadece Arapça ve Farsçanın zorunlu dil olarak kullanılması
  3. C
    Hükümdarların sadece 'Sultan' unvanını kullanarak halife adına hutbe okutmaları
  4. D
    Gulam sisteminin askeri teşkilatın tek ve temel unsuru haline getirilmesi
  5. E
    Şer'i hukuk kurallarının toplum hayatındaki tüm töre kurallarını tamamen ortadan kaldırması

Answer

Ülke topraklarının 'doğu' ve 'batı' şeklinde ikiye ayrılarak ikili teşkilat yapısıyla yönetilmesi, Karahanlıların Orta Asya Türk devlet geleneğini sürdürdüklerinin en açık kanıtıdır.
Ülkenin doğu ve batı olarak ikiye bölünerek yönetilmesi (İkili Teşkilat), İslam öncesi Türk devletlerinde 'ülke hanedanın ortak malıdır' anlayışının bir sonucudur. Karahanlılar, İslamiyet'i kabul etmelerine rağmen bu idari bölünmeyi (Doğu Karahanlı - Batı Karahanlı ayrımından önce de yönetimsel olarak) sürdürerek Orta Asya devlet geleneğine bağlı kalmışlardır.

Step-by-Step Solution

1
Karahanlıların kimliği analiz edilir.
Karahanlılar, Türk-İslam sentezinin ilk örneğidir ve halkı, yöneticisi, dili tamamen Türk'tür.
Soruda istenen 'eski geleneklerin korunması' durumunu anlamak için devletin kökenine bakılmalıdır.
2
Seçeneklerdeki idari uygulamalar 'köken' bakımından sınıflandırılır.
İkili teşkilat Orta Asya kökenli, hutbe/sultan unvanı ise İslamiyet kökenlidir.
Eski ve yeni uygulamalar arasındaki ayrımı yapmak doğru cevaba ulaşmayı sağlar.
3
Doğrudan kanıt olan unsur belirlenir.
Doğu-batı ayrımı (İkili Teşkilat), Mete Han'dan beri süregelen bir bozkır geleneğidir.
Bu geleneksel yönetim biçimi, devletin İslamiyet'i seçmesine rağmen eski siyasi mirası terk etmediğini gösterir.

Key Concept

Karahanlılarda Türk-İslam Sentezi: Milli Kimlik ve Geleneksel Yönetim

Hints

1
Karahanlılar, İslamiyet'i kabul etmelerine rağmen Uygur alfabesini kullanmaya ve Türkçeyi konuşmaya devam etmişlerdir.
2
Eski Türk devletlerinde devletin yönetimi kolaylaştırmak için iki ana parçaya ayrılmasına ne denirdi?
3
Asya Hun ve Göktürklerde görülen, hükümdarın doğuda, kardeşinin batıda oturduğu sistemi hatırlayın.

Practice More

Karahanlılarda milli kimliğin korunmasına dair bir başka kanıt olarak 'Uygur alfabesinin' kullanımı ve 'Arslan Han' gibi eski unvanların devam etmesi incelenebilir.
Estimated Time:50s
Rate this question