Examkin

Question

Difficulty: HardDevlet Yönetimi ve Merkez Teşkilatı

Osmanlı Devleti’nin klasik idari yapısında 'Kalemiye' sınıfı; yazışmalar, kayıtlar ve mali işlerden sorumlu olup devletin kurumsal hafızasını temsil etmekteydi. Ancak XVII.XVII. yüzyıldan itibaren Osmanlı diplomasisinin 'mütekabiliyet' esasına göre şekillenmeye başlaması ve dış dünyayla temasların yoğunlaşması, bu sınıf içerisindeki hiyerarşik dengeleri ve görev dağılımını önemli ölçüde etkilemiştir. Bu değişim süreci dikkate alındığında, merkez teşkilatındaki dönüşümle ilgili aşağıdaki çıkarımlardan hangisine ulaşılabilir?

  1. A
    Nişancı’nın mülki ve adli konulardaki tüm yetkilerinin Kazaskerlere devredilmesiyle bürokraside İlmiye sınıfının kontrolü artmıştır.
  2. Reisülküttabın, Nişancı'nın maiyetinde bir görevli olmaktan çıkıp dış politikadan sorumlu müstakil bir makama dönüşmesiyle Kalemiye sınıfı içerisinde ihtisaslaşma yaşanmıştır.Answer
  3. C
    Defterdarın hazine üzerindeki denetim yetkisini veziriazama devrederek sadece saray masraflarından sorumlu bir 'Bab-ı Ali' memuruna dönüştüğü görülmüştür.
  4. D
    İlmiye sınıfına mensup olan Şeyhülislamın, bürokratik hiyerarşide Kalemiye sınıfının en üst makamı haline getirilerek idari işleyişi denetlemesi sağlanmıştır.
  5. E
    Padişahın yürütme yetkisini sınırlandırmak amacıyla Kalemiye sınıfı temsilcilerinin Divan-ı Hümayun'da Seyfiye sınıfı üyelerinden daha fazla oy hakkına sahip olduğu bir sisteme geçilmiştir.

Answer

Reisülküttabın Nişancı'dan bağımsızlaşarak dış politikanın ana sorumlusu haline gelmesi, bürokrasideki uzmanlaşmanın bir sonucudur.
Osmanlı Devleti'nde klasik dönemde dış yazışmalar Nişancı'ya bağlı bürolar tarafından yürütülürken, XVII.XVII. yüzyılda diplomasinin ön plana çıkmasıyla bu işlerden sorumlu olan Reisülküttab bağımsızlık kazanmıştır. Bu durum, devlet yönetiminde iş bölümünün ve uzmanlaşmanın arttığının en somut göstergesidir.

Step-by-Step Solution

1
Kalemiye sınıfı üyelerini ve klasik dönemdeki rollerini belirle.
Nişancı, Defterdar ve onlara bağlı Reisülküttab gibi bürokratlar bu sınıfa dahildir.
Sınıfın temel üyelerini bilmek, değişimleri analiz etmek için gereklidir.
2
XVII.XVII. yüzyılın getirdiği konjonktürel değişimleri (diplomasi, antlaşmalar) analiz et.
Dış yazışmaların ve diplomatik protokolün (Reisülküttabın alanı) önem kazandığı görülür.
Tarihsel bağlam, kurumların neden dönüştüğünü açıklar.
3
Nişancı ve Reisülküttab arasındaki hiyerarşik değişimi değerlendir.
Reisülküttabın Nişancı'nın yardımcısı statüsünden, müstakil bir 'Hariciye' sorumlusuna dönüştüğü sonucuna ulaşılır.
Soruda istenen 'bürokratik dönüşüm' bu uzmanlaşma sürecidir.

Key Concept

Osmanlı Bürokrasisinde Uzmanlaşma (Reisülküttablık)

Hints

1
XVII.XVII. yüzyılda Osmanlı'nın dış dünyayla olan ilişkilerinin (diplomasi) artmasının hangi bürokratın önemini artırmış olabileceğini düşünün.

Practice More

Reisülküttabın yükselişi ile XIX.XIX. yüzyıldaki Hariciye Nezareti'ne geçiş sürecini karşılaştırınız.
Estimated Time:1m 40s
Rate this question

Topics

Devlet Yönetimi ve Merkez Teşkilatı

More questions from this topic