Question

Difficulty: MediumDevlet Yönetimi ve Merkez Teşkilatı

Osmanlı Devleti’nin Klasik Dönem merkez teşkilatında "İlmiye" sınıfını temsil eden ve Divan-ı Hümayun’un asli üyeleri arasında yer alan Kazaskerlerin yetki ve sorumlulukları oldukça kapsamlıdır. Buna göre, Kazaskerlerin görev ve özellikleri ile ilgili aşağıda verilen bilgilerden hangisi yanlıştır?

  1. A
    Alt mahkemelerde karara bağlanan davaların temyiz mercii olarak Divan’daki büyük davalara bakmak
  2. B
    Adalet ve eğitim sisteminin işleyişi için kadı ve müderrislerin atama, nakil ve terfi işlemlerini yürütmek
  3. Divan-ı Hümayun’da alınan kararların İslam hukukuna uygunluğunu denetlemek amacıyla fetva yayımlamakAnswer
  4. D
    İlmiye sınıfının bir gereği olarak Müslüman bir aileden gelme ve medrese eğitimi almış olma şartına tabi olmak
  5. E
    Devletin sınırlarının genişlemesine bağlı olarak sayıları Anadolu ve Rumeli Kazaskeri olmak üzere ikiye çıkarılmak

Answer

Divan-ı Hümayun’da alınan kararların İslam hukukuna uygunluğunu denetlemek amacıyla fetva yayımlamak
Doğru cevap, fetva verme yetkisinin Kazasker'e ait olduğunu belirten ifadedir; çünkü bu bilgi yanlıştır. Osmanlı idari yapısında fetva verme (alınan kararların dine uygunluğunu onaylama) yetkisi sadece Şeyhülislam'a aittir. Kazasker ise bu sınıfın yargı ve bürokrasi kanadını yönetir; mahkemelere bakar ve atamaları gerçekleştirir.

Step-by-Step Solution

1
Kazasker'in temsil ettiği İlmiye sınıfının temel karakterini analiz etmek.
İlmiye sınıfı; adalet, eğitim ve din işlerinden sorumludur. Kazasker ise bu sınıfın Divan'daki en üst düzey temsilcisidir.
Görevlerin sınıfsal kökenini belirlemek, yetki sınırlarını anlamayı sağlar.
2
Kazasker'in yargı ve eğitim alanındaki somut yetkilerini incelemek.
Kazasker, kadı (yargı) ve müderris (eğitim) atamalarını yapar ve Divan'daki davalara başkanlık eder.
Kazasker'in icracı ve yargısal bir makam olduğunu teyit etmek gerekir.
3
Fetva yetkisinin kime ait olduğunu belirlemek ve Kazasker ile kıyaslamak.
Fetva, hukuki görüş bildirme yetkisidir ve sadece Şeyhülislam tarafından kullanılır. Kazasker ise kararı veren (yargılayan) kişidir.
Divan üyeleri arasındaki görev ayrımını (danışman vs. icracı) netleştirmek soruyu çözer.

Key Concept

Osmanlı Devleti'nde Kazasker ve Şeyhülislam Görev Ayrımı

Alternative Method

Soruyu çözerken 'Yargıç ve Avukat/Hukuk Danışmanı' benzetmesini kullanabilirsiniz. Kazasker davaya bakıp kararı veren 'Yargıç', Şeyhülislam ise kararın kurala uygunluğunu söyleyen 'Hukuk Danışmanı'dır. Fetva her zaman danışmanlık makamına aittir.
Estimated Time:50s
Rate this question