Examkin

Question

Difficulty: Very hardNoktalı Virgülün Kullanımı

Noktalı virgül (;;), cümle içerisinde ögeleri arasında virgül bulunan sıralı cümleleri ayırmak, tür veya takımları gruplandırmak ya da ikiden fazla eş değer öge arasında virgül bulunan cümlelerde özneyi diğer ögelerden ayırt etmek için kullanılır.

Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde noktalı virgül (;;) kullanımı yanlıştır?

  1. A
    Sanayi üretiminde demir, çelik ve bakır; gıda üretiminde ise buğday, arpa ve mısır stratejik öneme sahip ürünler olarak sınıflandırılmıştır.
  2. Stratejik planlama raporunda; kurumun mevcut durumu, geleceğe yönelik hedefleri ve risk yönetim senaryoları ayrıntılı bir biçimde ele alınmıştır.Answer
  3. C
    Modern hukuk sistemimiz; hak ve özgürlükleri koruyan, adaleti tesis etmeyi amaçlayan ve toplumsal huzuru esas alan bir yapı üzerine inşa edilmiştir.
  4. D
    Kurum müdürü, sunulan projeleri tek tek inceledi, teknik ekipten görüş aldı; ancak son kararı vermek için bütçe planlamasının tamamlanmasını bekledi.
  5. E
    Mali yılın ilk çeyreğinde personel giderleri, kira ödemeleri ve enerji maliyetleri; ikinci çeyreğinde ise yatırım harcamaları ve AR-GE çalışmaları ön plandadır.

Answer

Stratejik planlama raporunda sözcüğünden sonra noktalı virgül getirilmesi yanlıştır; çünkü bu sözcük cümlenin öznesi değil, yer tamlayıcısıdır.
Seçenekler arasında yer alan ve 'Stratejik planlama raporunda' ifadesiyle başlayan cümlede noktalı virgülün kullanımı yanlıştır. Türk Dil Kurumu'na göre noktalı virgül, virgüllerle ayrılmış bir dizi örnek veya öge içeren cümlelerde yalnızca 'özneden' sonra, öznenin diğer ögelerle karışmasını engellemek için kullanılabilir. Ancak bu cümlede noktalı virgülün getirildiği sözcük cümlenin öznesi değil, 'nerede' sorusuna yanıt veren bir yer tamlayıcısıdır. Bu nedenle burada noktalı virgül kullanılması bir noktalama hatasıdır.

Step-by-Step Solution

1
Cümlenin ögelerini analiz edin.
Cümlenin yüklemi 'ele alınmıştır'. Ele alınan nedir? 'kurumun mevcut durumu, geleceğe yönelik hedefleri ve risk yönetim senaryoları' (Özne). Nerede ele alınmıştır? 'Stratejik planlama raporunda' (Yer Tamlayıcısı).
Noktalı virgülün özne ayrımı kuralının uygulanabilmesi için noktalama işaretinin özneden sonra gelmesi gerekir.
2
Noktalı virgülün (;;) özneden sonraki kullanım kuralını gözden geçirin.
Türk Dil Kurumu kurallarına göre; ikiden fazla eş değer ögeler arasında virgül bulunan cümlelerde özneden sonra noktalı virgül konabilir.
Bu kuralın amacı, öznenin kendisinden sonra gelen ve virgüllerle ayrılan eş görevli sözcüklerle karışmasını önlemektir.
3
Yanlış seçeneği tespit edin.
Belirtilen seçenekte noktalı virgül, özne yerine yer tamlayıcısından sonra kullanılmıştır. 'Raporunda' sözcüğü cümlenin öznesi olmadığı için bu kullanım TDK kurallarına aykırıdır.
Noktalı virgül, vurgu veya liste girişi amacıyla özne dışındaki ögelerden sonra kullanılamaz; bu durumlarda virgül tercih edilmeli veya hiç işaret konulmamalıdır.

Key Concept

Noktalı virgülün (;;) özneden sonra kullanımında öge türünün (özne olup olmadığının) belirlenmesi.

Alternative Method

Cümledeki noktalı virgülü kaldırıp yerine virgül koymayı deneyin. Eğer cümledeki özne, devamındaki liste ile anlamca karışmıyorsa veya noktalı virgülün kullanıldığı yer özne değilse, o kullanım genellikle yanlıştır.
Estimated Time:2m 0s
Rate this question

Topics

Noktalı Virgülün Kullanımı

More questions from this topic