Examkin

Question

Difficulty: MediumRüzgar Şekilleri

Türkiye'de rüzgârların yer şekilleri üzerindeki etkisi; bitki örtüsü, nemlilik ve zemindeki malzemenin yapısı gibi faktörlere bağlı olarak bölgesel farklılıklar göstermektedir. Bu faktörlerin rüzgâr lehine olduğu alanlarda hem aşındırma hem de biriktirme şekilleri belirginlik kazanır.

Buna göre, rüzgârların Türkiye'deki şekillendirici faaliyetleri ve oluşturduğu yer şekilleriyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

  1. A
    Yardang ve tafoni, rüzgârın doğrudan aşındırma yapması sonucu meydana gelen yer şekilleridir.
  2. Türkiye'deki kumul (kum tepesi) alanlarının tamamı, kıyı bölgelerinde denizden gelen rüzgârların etkisiyle oluşmuştur.Answer
  3. C
    Şahit kaya oluşumunda, tabakaların farklı dirençte olması ve rüzgârın bu tabakaları seçici olarak aşındırması temel süreçtir.
  4. D
    Türkiye'de rüzgârların yer şekillendirici etkisi, özellikle yıllık yağış miktarının düşük ve fiziksel ufalanmanın şiddetli olduğu iç kesimlerde artar.
  5. E
    Lösler, rüzgârların taşıyıp biriktirdiği ince boyutlu materyallerden oluşan depolar olup Türkiye'nin iç bölgelerinde örneklerine rastlanır.

Answer

Türkiye'deki kumul alanlarının sadece kıyı bölgelerinde bulunduğunu savunan ifade yanlıştır; Karapınar gibi iç bölgelerde de kumul oluşumları mevcuttur.
Türkiye'de rüzgâr biriktirme faaliyetleri sonucunda oluşan kumul (kum tepesi) alanları sadece kıyı bölgeleriyle sınırlı değildir. Konya'nın Karapınar ilçesi çevresinde, aşırı kuraklık ve bitki örtüsü eksikliği nedeniyle oluşan geniş karasal kumul alanları bulunmaktadır. Dolayısıyla kumulların tamamının kıyı bölgelerinde oluştuğu yargısı coğrafi bir hatadır.

Step-by-Step Solution

1
Rüzgâr yer şekillerinin (aşınım ve birikim) neler olduğu belirlenmelidir.
Yardang, tafoni ve şahit kaya aşınım; kumul ve lös ise birikim şekilleridir.
Kavramsal ayrımın doğru yapılması sorunun temelidir.
2
Türkiye'de rüzgâr etkisinin görüldüğü alanlar coğrafi olarak taranmalıdır.
İç Anadolu (Konya Havzası), Güneydoğu Anadolu, Iğdır Ovası ve Kıyı bölgeleri (kumullar) belirlenir.
Rüzgârın hem iç hem de kıyı bölgelerinde etkili olduğunu anlamak için gereklidir.
3
Kumul oluşumlarının dağılımı özel olarak analiz edilmelidir.
Türkiye'de sadece Patara, Kumköy gibi kıyılarda değil, Konya-Karapınar gibi karasal alanlarda da kumul (kum tepesi) oluşumu vardır.
İfadenin 'tamamı' ve 'sadece kıyı' kısıtlamasının hatalı olduğunu teyit eder.

Key Concept

Rüzgâr Yer Şekillerinin Dağılımı ve Kumul Tipleri

Hints

1
Türkiye'de 'çölleşme' denince akla gelen ilk yerlerden birini düşünün.
2
Kumullar sadece deniz kıyılarında değil, rüzgârın yeterince malzeme biriktirebildiği çok kurak iç ovalarda da oluşabilir.
3
Konya-Karapınar çevresi Türkiye'nin tek 'karasal kumul' bölgesidir; bu bilgi seçeneği elemenizi sağlar.

Practice More

Peri bacaları ile rüzgâr yer şekilleri arasındaki ilişkiyi (birincil vs. ikincil etki) tekrar ediniz.
Estimated Time:1m 15s
Rate this question

Topics

Rüzgar Şekilleri

More questions from this topic