Question

Difficulty: MediumParlamento Kararları

1982 Anayasası'na göre, Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) tarafından alınan parlamento kararları kural olarak yargısal denetim dışındadır. Ancak, demokratik işleyiş ve hukuki denetim gereği Anayasa'da belirlenen üç işlem bu genel kuralın istisnasını oluşturmaktadır. Buna göre, aşağıdakilerden hangisi parlamento kararı niteliğinde olup Anayasa Mahkemesinin yargısal denetimine tabidir?

  1. A
    Milletlerarası antlaşmaların uygun bulunması
  2. TBMM İçtüzüğü'nde değişiklik yapılmasıAnswer
  3. C
    Savaş ilanı kararı verilmesi
  4. D
    Olağanüstü hal ilanının onaylanması
  5. E
    Para basılmasına karar verilmesi

Answer

TBMM İçtüzüğü'nde değişiklik yapılması kararı bir parlamento kararıdır ve Anayasa Mahkemesi denetimine tabidir.
TBMM İçtüzüğü, yasama organının kendi iç işleyişini düzenleyen bir parlamento kararıdır. Anayasa'nın 148. maddesine göre bu karar, kanunlar gibi Anayasa Mahkemesi tarafından şekil ve esas bakımından denetlenebilir. Bu durum, parlamentonun kendi kurallarını koyarken anayasal sınırlara uymasını sağlamayı amaçlar.

Step-by-Step Solution

1
TBMM işlemlerinin niteliğini (Kanun veya Parlamento Kararı) belirlemek
Milletlerarası antlaşmaların uygun bulunması ve para basılması 'Kanun' niteliğindedir. İçtüzük, savaş ilanı ve OHAL onayı ise 'Parlamento Kararı' niteliğindedir.
Soruda istenen ilk şart işlemin bir parlamento kararı olmasıdır.
2
Parlamento kararlarının yargısal denetim durumunu incelemek
Genel kural olarak parlamento kararlarının yargısal denetimi yoktur. Ancak İçtüzük, Yasama Dokunulmazlığının Kaldırılması ve Milletvekilliğinin Düşürülmesi (bazı haller) istisnadır.
Anayasal sistemde sadece sınırlı sayıda parlamento kararı Anayasa Mahkemesi denetimine açılmıştır.
3
Seçenekleri bu iki kritere göre karşılaştırmak
İçtüzük değişikliği hem bir parlamento kararıdır hem de yargısal denetime tabidir.
İçtüzük, Anayasa'nın 148. maddesi uyarınca hem şekil hem esas bakımından denetlenebilir.

Key Concept

Parlamento Kararlarının Yargısal Denetimi ve İstisnalar

Practice More

Milletvekilliğinin düşmesi ve dokunulmazlığın kaldırılması kararlarına karşı kaç gün içinde Anayasa Mahkemesi'ne başvurulabileceğini inceleyiniz.
Estimated Time:50s
Rate this question