Question

Difficulty: Very hardParlamento Kararları

Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM), anayasal yetkilerini kullanırken 'kanun' veya 'parlamento kararı' adı verilen iki farklı hukuki işlem türünü kullanır. Bu işlemlerin tabi olduğu hukuki rejim, yürürlüğe giriş süreçleri ve yargısal denetimleri dikkate alındığında, aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

  1. A
    Parlamento kararları, kanunlardan farklı olarak kural olarak Cumhurbaşkanı'nın onayına tabi değildir ve Meclis tarafından kabul edildiği an kesinleşerek hukuki sonuç doğurmaya başlar.
  2. B
    TBMM İçtüzüğü, milletvekilliğinin düşürülmesi ve yasama dokunulmazlığının kaldırılması kararları; parlamento kararı niteliğinde olmalarına rağmen yargısal denetimi mümkün olan üç istisnadır.
  3. Genel ve özel af ilanı ile milletlerarası antlaşmaların onaylanmasının uygun bulunması işlemleri; TBMM tarafından 'parlamento kararı' usulüyle yerine getirilen ve Cumhurbaşkanı'nın veto yetkisinin bulunmadığı işlemlerdir.Answer
  4. D
    TBMM İçtüzüğü, parlamento kararları içerisinde hem şekil hem de esas bakımından Anayasa Mahkemesi denetimine tabi tutulabilen tek işlem türüdür.

Answer

Genel ve özel af ilanı ile milletlerarası antlaşmaların onaylanmasının uygun bulunması işlemlerinin parlamento kararı olduğunu belirten ifade yanlıştır; bu işlemler kanunla yapılır.
Doğru yanıt olan seçenek yanlıştır çünkü genel/özel af ilanı ve milletlerarası antlaşmaların onaylanmasının uygun bulunması birer 'kanun'dur. Kanunlar, parlamento kararlarından farklı olarak Cumhurbaşkanı'nın onayına tabidir ve Cumhurbaşkanı bu yasaları Meclis'e geri gönderebilir (veto edebilir). Parlamento kararları ise Meclis'in kendi iradesiyle kesinleşen işlemlerdir.

Step-by-Step Solution

1
TBMM işlemlerinin (Kanun vs. Parlamento Kararı) tasnifini hatırla.
Meclis işlemleri kural olarak kanunla, istisnai hallerde (iç düzen, seçim vb.) parlamento kararıyla yapılır.
Hangi işlemin hangi hukuki biçimle yapıldığını bilmek, tabi olduğu yargısal rejimi belirler.
2
Af ilanı ve milletlerarası antlaşma süreçlerinin hukuki niteliğini analiz et.
Anayasa madde 87 ve 90 uyarınca bu işlemler 'kanun' (yasama tasarrufu) ile gerçekleştirilir.
Özellikle 'karar' kelimesi içeren ifadeler öğrenciyi parlamento kararına yönlendirebilir ancak bunlar teknik olarak kanundur.
3
Onay ve denetim farklarını uygula.
Kanunlar Cumhurbaşkanı'nın onayına tabi iken, parlamento kararları kural olarak bu onay sürecinin dışındadır.
İşlemin niteliği, Cumhurbaşkanı'nın veto yetkisini kullanıp kullanamayacağını belirler.

Key Concept

Parlamento Kararı ile Kanun Arasındaki Ayrım ve İstisnalar

Hints

1
TBMM'nin yaptığı her işlem parlamento kararı değildir; bazıları için 'kanun' çıkarılması zorunludur.
2
Af ilanı ve para basılması gibi işlemlerin Cumhurbaşkanı tarafından veto edilip edilemeyeceğini düşünün.
3
Milletlerarası antlaşmaların onaylanmasını uygun bulan işlem bir kanundur ve Anayasa Mahkemesi denetimi dışında olması onu parlamento kararı yapmaz.

Practice More

TBMM'nin sadece parlamento kararı ile yaptığı 'Savaş İlanı' ve 'Seçimlerin Yenilenmesi' gibi diğer örnekleri inceleyin.

Alternative Method

İşlemin Cumhurbaşkanı'na gidip gitmediğine bakın. Eğer Cumhurbaşkanı bu işlemi meclise geri gönderebiliyorsa (veto), o işlem bir kanundur. Af ve Antlaşma Onay Uygun Bulma işlemlerinde bu yetki vardır.
Estimated Time:1m 30s
Rate this question