Question

Difficulty: MediumSes Bilgisi

"Gecenin karanlığında ilerleyen yolcular, uzaktan fark ettikleri cılız ışığa doğru yönelirken içlerini kaplayan tedirginliği bastırmaya çalışıyorlardı; çünkü hissedilen bu sessizlik pek hayra alamet değildi."

Bu cümlede aşağıdaki ses olaylarından hangisi yoktur?

  1. A
    Ünlü düşmesi
  2. B
    Ünsüz yumuşaması
  3. C
    Ünsüz benzeşmesi
  4. D
    Ünsüz türemesi
  5. Ünlü daralmasıAnswer

Answer

Cümlede ünlü daralması ses olayına örnek teşkil edecek bir kullanım bulunmamaktadır.
Cümlede ünlü daralmasına (a, e seslerinin ı, i, u, ü olması) örnek olabilecek bir kullanım yoktur. 'Çalışıyorlardı' kelimesindeki 'ı' sesi bir daralma değil, iki ünsüz arasına giren yardımcı ünlüdür.

Step-by-Step Solution

1
Cümledeki kelimelerin ek ve kök ayrımı yapılarak ses değişimlerini incelemek
Birden fazla kelimede çeşitli ses olayları tespit edildi.
Soruda olmayan ses olayını bulmak için mevcut olanları elemek gerekir.
2
Ünlü düşmesi ve ünsüz türemesi kontrolü yapmak
'İlerleyen' (ileri-le) ve 'hayra' (hayır-a) kelimelerinde ünlü düşmesi; 'hissedilen' (his-s-et) kelimesinde ise ünsüz türemesi saptandı.
Kelime türetilirken veya birleşirken orta hecedeki ünlünün düşüp düşmediği ve ünsüzün ikizleşip ikizleşmediği kontrol edilir.
3
Ünsüz değişimlerini (yumuşama ve benzeşme) analiz etmek
'Işığa' (ışık-a) yumuşama; 'uzaktan' (uzak-dan) ise benzeşme örneğidir.
Sert ünsüzlerin yumuşak ünsüzlere veya yumuşak eklerin sertleşip sertleşmediğine bakılır.

Key Concept

Ses Bilgisi (Ses Olayları)

Hints

1
Cümledeki 'ileri-le' ve 'hayır-a' sözcüklerinin köklerini düşünerek ünlü kaybı olup olmadığını kontrol edin.
2
'fark ettikleri' ve 'uzaktan' kelimelerinde sert ünsüzlerin yan yana gelme durumuna (benzeşme) odaklanın.
3
Ünlü daralması ararken özellikle 'yor' eki almış fiillerin kök/gövde sonundaki sesine bakın; daralma olması için fiilin 'a' veya 'e' ile bitmesi gerekir.

Practice More

Ünlü daralması ve yardımcı ünlü (koruyucu ünlü) arasındaki farkı pekiştirmek için 'başlıyor' ile 'bakıyor' kelimelerini karşılaştırınız.

Alternative Method

Ses olaylarını bulmak için kelimeleri 'eklerine' ayırarak orijinalleriyle karşılaştırın. Örneğin; uzak-dan yazılması gerekirken 'uzaktan' yazılmışsa burada bir sertleşme (benzeşme) olduğunu hemen görebilirsiniz.
Estimated Time:1m 15s
Rate this question