Question

Difficulty: MediumHavza Genelgesi

Mustafa Kemal Paşa, 2828 Mayıs 19191919’da yayımladığı Havza Genelgesi’nde halktan işgallere karşı protesto mitingleri düzenlemesini ve büyük devletlerin temsilciliklerine telgraflar çekilmesini isterken; bu faaliyetler sırasında Hristiyan azınlığa karşı herhangi bir saldırı veya kötü muamelede bulunulmaması konusunda askeri ve mülki amirleri kesin bir dille uyarmıştır.

Havza Genelgesi'nde yer alan bu uyarının, Mondros Ateşkes Antlaşması'nın hükümleri göz önüne alındığında doğrudan engellemeye çalıştığı diplomatik ve askeri tehlike aşağıdakilerden hangisidir?

  1. İtilaf Devletleri'nin, antlaşmanın 77. maddesini gerekçe göstererek yeni bölgeleri işgal etmesine zemin hazırlamakAnswer
  2. B
    Milli Mücadele'nin gerekçe, amaç ve yöntemini uluslararası hukuk kurallarına göre yeniden belirlemek
  3. C
    Azınlık cemiyetlerinin yürüttüğü ayrılıkçı faaliyetlerin Milli Mücadele kadrosunca desteklenmesini sağlamak
  4. D
    Bölgesel direniş cemiyetlerini tek bir çatı altında toplayarak merkezi yönetimi güçlendirmek
  5. E
    İstanbul Hükümeti'nin işgaller karşısındaki teslimiyetçi tutumunu halk nezdinde yasal hale getirmek

Answer

İtilaf Devletleri'nin, antlaşmanın 77. maddesini gerekçe göstererek yeni bölgeleri işgal etmesine zemin hazırlamasını önlemek
Doğru yanıt olan 'İtilaf Devletleri'nin işgal gerekçesini engelleme' seçeneği, Havza Genelgesi'nin en stratejik yönlerinden birini açıklar. Mondros Ateşkesi'nin 77. maddesi, herhangi bir karışıklık durumunda işgallere izin veriyordu. Mustafa Kemal Paşa, halkı mitinglere çağırırken azınlıklara dokunulmamasını isteyerek, İtilaf Devletleri'nin dünyayı 'Türkler Hristiyanları katlediyor, müdahale etmeliyiz' şeklinde yanıltmasını ve bu bahaneyle yeni yerleri işgal etmesini önlemeye çalışmıştır.

Step-by-Step Solution

1
Havza Genelgesi'ndeki talimatları analiz etme
Genelge, halkı hem miting yapmaya çağırıyor hem de azınlıklara dokunulmamasını emrediyor.
Milli bilincin uyanması istenirken, haklıyken haksız duruma düşmemek hedeflenmiştir.
2
Mondros Ateşkes Antlaşması'nın 77. maddesini hatırlama
Bu madde, İtilaf Devletleri'ne 'güvenliklerini tehdit eden bir durum' karşısında herhangi bir stratejik noktayı işgal etme yetkisi veriyordu.
Azınlıklara yönelik saldırılar, İtilaf Devletleri için beklenen 'güvenlik sorunu' bahanesini oluşturabilirdi.
3
Eylem ve amaç arasındaki stratejik bağı kurma
Hristiyan halka saldırılmaması, işgalcilere yasal bir gerekçe vermemeyi amaçlar.
Milli Mücadele'nin dünyadaki meşruiyetini korumak ve işgallerin yayılmasını durdurmak zorunluydu.

Key Concept

Havza Genelgesi'nde Stratejik Meşruiyet ve Mondros 77. Madde İlişkisi

Hints

1
Mondros Ateşkes Antlaşması'nın İtilaf Devletleri'ne sınırsız işgal yetkisi veren 'en tehlikeli' maddesini düşünün.
2
İtilaf Devletleri, işgal yapabilmek için bölgede güvenliğin bozulmasını veya azınlıkların tehlikede olmasını bahane ediyordu.
3
Mustafa Kemal, halkın haklı davasında 'haksız duruma düşmesini' engelleyerek 77. maddenin işletilmesine mani olmak istemiştir.

Practice More

Amasya Genelgesi'ndeki 'Milletin bağımsızlığını yine milletin azim ve kararı kurtaracaktır' maddesi ile Havza'daki milli bilinç çağrısını karşılaştıran bir çalışma yapabilirsiniz.

Alternative Method

Mantık yürütme yoluyla: 'Eğer azınlıklara saldırılırsa ne olur?' sorusunu sorun. Cevap: 'İşgalciler gelip burayı korumalıyız der'. İşte engellenmek istenen tam olarak budur.
Estimated Time:1m 15s
Rate this question