Question

Difficulty: HardTürkiye'de Görülen İklim Tipleri

Türkiye’nin iki farklı bölgesinde yer alan Erzurum-Kars Platosu ile Doğu Karadeniz Kıyı Kuşağı karşılaştırıldığında; her iki alanın da yaz mevsiminde Türkiye’nin genelinin aksine belirgin oranda yağış aldığı görülür. Bu durum, her iki bölgede de yaz kuraklığının yaşanmamasını ve buna bağlı olarak benzer bitki örtüsü özelliklerinin (gür çayırlar ve ormanlar) görülmesini sağlar. Buna göre, her iki bölgede de yaz mevsiminin yağışlı geçmesini sağlayan temel meteorolojik düzenekler ve yağış oluşum türleri arasındaki fark aşağıdakilerden hangisinde doğru olarak belirtilmiştir?

  1. Erzurum-Kars Platosu'nda ısınan havanın dikey yönlü yükselerek (konveksiyonel) soğuması; Doğu Karadeniz'de ise denizden gelen nemli hava kütlelerinin dağ yamaçları boyunca yükselerek (orografik) soğumasıAnswer
  2. B
    Erzurum-Kars'ta deniz üzerinden gelen nemli hava kütlelerinin yoğunlaşması, Doğu Karadeniz'de ise karasal hava kütlelerinin karşılaşması
  3. C
    Her iki bölgede de yaz yağışlarının sadece kutupsal hava kütleleri ile tropikal hava kütlelerinin karşılaşması (cephesel) sonucu oluşması
  4. D
    Erzurum-Kars'ta alçalıcı hava hareketlerinin (yüksek basınç) yağış getirmesi, Doğu Karadeniz'de ise sadece yerel rüzgarların etkili olması
  5. E
    Erzurum-Kars'ta enlemin etkisiyle sıcaklığın artması, Doğu Karadeniz'de ise boylam farkı nedeniyle nemin artması

Answer

Erzurum-Kars Platosu'nda ısınan havanın dikey yönlü yükselerek (konveksiyonel) soğuması; Doğu Karadeniz'de ise denizden gelen nemli hava kütlelerinin dağ yamaçları boyunca yükselerek (orografik) soğuması doğru cevaptır.
Sert Karasal iklim bölgesinde (Erzurum-Kars) yaz mevsiminde ısınan kara yüzeyinin üzerindeki hava dikey yönlü yükselerek konveksiyonel yağışları oluşturur. Karadeniz iklim bölgesinde (Doğu Karadeniz) ise denizden gelen nemli hava kütleleri kıyıya paralel uzanan dağlara çarparak yükselir ve orografik (yamaç) yağışlarını oluşturur. Her iki mekanizma da yükselen havanın soğuması prensibine dayanır ancak yükselme nedenleri farklıdır.

Step-by-Step Solution

1
Bölgelerin iklim tiplerini ve yağış rejimlerini belirlemek
Erzurum-Kars sert karasal iklime, Doğu Karadeniz ise Karadeniz iklimine sahiptir; her ikisi de yazın yağış alır.
Sorunun çözümünde bu iki bölgenin ortak özelliği olan yaz yağışlarının kaynağını bulmak esastır.
2
Sert karasal iklimdeki yaz yağışlarının nedenini analiz etmek
Yüksek platolarda ısınan havanın dikey yükselmesiyle konveksiyonel yağışlar oluşur.
İç kesimlerde denize kapalı alanlarda yaz ısınması dikey hava hareketlerini tetikler.
3
Karadeniz iklimindeki yağışların nedenini analiz etmek
Denizden gelen nemli havanın Kaçkar Dağları gibi yüksek sıralara çarpıp yükselmesiyle orografik yağışlar oluşur.
Kıyı bölgelerinde dağların denize paralel uzanması yamaç yağışlarının ana nedenidir.

Key Concept

Yağış Oluşum Tiplerinin Coğrafi Dağılışı

Hints

1
Yağışın oluşabilmesi için havanın her zaman bir şekilde yükselmesi gerektiğini unutmayın.
2
Deniz kenarındaki yüksek dağların varlığı ile iç kesimlerdeki yüksek platoların ısınma farklarını düşünün.

Practice More

Türkiye'de kış mevsiminde en fazla yağış alan bölgelerin (Akdeniz gibi) yağış oluşum türlerini inceleyebilirsiniz.
Estimated Time:2m 0s
Rate this question