Question

Difficulty: MediumTürkiye'de Görülen İklim Tipleri

Türkiye'nin kuzey kıyı kuşağında etkili olan Karadeniz iklimi, yer şekillerinin uzanış ve yükselti özelliklerine bağlı olarak kıyı ile iç kesimler arasında farklı keskinlikte geçişler gösterir. Orta Karadeniz Bölümü'nde (Samsun ve çevresi) denizel etkilerin iç kesimlere sokulma mesafesi, Doğu Karadeniz'e (Rize ve çevresi) göre çok daha fazladır. Bu durumun yaşanmasında, Orta Karadeniz Bölümü'nün aşağıdaki özelliklerinden hangisi temel etkendir?

  1. Dağların yükseltisinin daha az olması ve kıyı çizgisinden daha geride uzanmasıAnswer
  2. B
    Enlem değerlerinin Doğu Karadeniz kıyılarına göre daha güneyde yer alması
  3. C
    Hakim rüzgar yönünün kıyı çizgisine her mevsim dik bir açıyla gelmesi
  4. D
    Bitki örtüsünün yükseltiye bağlı olarak kuşaklar oluşturması
  5. E
    Kıyı şeridinde geniş alüvyal ovaların (delta ovaları) bulunması

Answer

Dağların yükseltisinin daha az olması ve kıyı çizgisinden daha geride uzanması
Karadeniz kıyı kuşağında dağlar kıyıya paralel uzanır ancak Orta Karadeniz'de Canik Dağları'nın yükseltisi (yaklaşık 1500m) Doğu Karadeniz'deki dağlara (yaklaşık 3900m) göre çok daha azdır ve kıyıdan yaklaşık 30-40 km içeride başlar. Bu durum denizel hava kütlelerinin Yeşilırmak ve Kızılırmak vadilerini de kullanarak iç kesimlere kadar ulaşmasına imkan tanır.

Step-by-Step Solution

1
Bölgelerin yer şekli özelliklerini karşılaştırın.
Doğu Karadeniz'de Kaçkar Dağları yüksek ve kıyıya çok yakınken, Orta Karadeniz'de Canik Dağları daha alçak ve kıyıdan uzaktadır.
İklimin iç kesimlere yayılmasını engelleyen temel unsur dağ sıralarıdır.
2
Yer şekillerinin iklim üzerindeki etkisini analiz edin.
Dağların alçak olması ve geride uzanması, denizden gelen nemli ve ılıman hava kütlelerinin bariyeri aşarak veya vadi boşluklarından geçerek daha geniş bir alana yayılmasını sağlar.
Özel konum şartları, iklim tiplerinin etki alanını genişletir veya daraltır.

Key Concept

Yer Şekillerinin İklim Dağılışı Üzerindeki Etkisi

Hints

1
Türkiye'de dağların kıyıya göre konumu, denizel etkilerin iç kesimlere ulaşmasında en kritik faktördür.
2
Orta Karadeniz'deki Canik Dağları ile Doğu Karadeniz'deki Kaçkar Dağları'nın yükseltilerini ve kıyıya uzaklıklarını düşünün.
3
Hangi bölümde dağlar nemli havayı durduran yüksek bir duvar gibi değil, daha alçak ve geçit veren bir yapıdadır?

Practice More

Karadeniz'deki bu yer şekli farklılığının ulaşım maliyetleri ve tarım ürünleri çeşitliliği üzerindeki etkilerini inceleyebilirsiniz.
Estimated Time:1m 15s